's-Hertogenbosch

Uit Somda RailWiki
Naar navigatie springenNaar zoeken springen

's-Hertogenbosch is een van de stations van 's-Hertogenbosch. Het is het grootste station van de stad. De verkorting van het station is Ht.

Geschiedenis

In de nacht van 3 op 4 september 1950 wordt de NX-beveiliging in gebruik genomen. Het is hiermee de eerste plaats in Nederland waar dit type beveiliging in gebruik wordt genomen. De beveiliging wordt aangestuurd vanuit post , boven het tweede perron. De armseinen worden vervangen door lichtseinen van het lichtseinstelsel 1946. Op 13 december 1964 wordt post vervangen door een nieuw seinhuis, ten noorden van het eerste perron. Ook de lichtseinen zijn vervangen door lichtseinen van het lichtseinstelsel 1955. Vanaf de zomer van 1972 vertrekken de autoslaaptreinen naar Zuid-Europa vanuit 's-Hertogenbosch. Het neemt hiermee de functie over van Amsterdam Amstel.


Eerste station

Het eerste station is opgetrokken uit hout in vakwerkbouw, omdat 's-Hertogenbosch nog de vestingstatus had. Men moest om deze reden vrij zicht hebben op de polder aan de westzijde van de stad. Buiten de vestingwerken mochten geen permanente stenen gebouwen staan. Het station was gevestigd tegenover de oude Sint Leonarduskerk aan het Meijerijplein. Op 1 november 1868 is het station geopend. In 1896 krijgt dit station de functie van tramstation voor de tramlijn naar Helmond. Het stationsgebouw is in 1915 afgebroken.


Tweede station

In 1896 wordt het houten gebouw vervangen door een nieuw, permanent gebouw. Dit station is ontworpen door architect Eduard Cuypers. Dit bakstenen gebouw wordt enkele honderden meters ten zuiden van het oude stationsgebouw gebouwd. De sporen werden naar het westen opgeschoven. Vanuit de stad kon men zo naar het station lopen. Het station heeft een breedte van 140 meter. Op de tweede verdieping zijn woningen voor machinisten, de restauratiehouder en de stations-chef. Op 16 september 1944 is het station in brand geschoten door jachtbommenwerpers.


Derde station

Het in september 1944 zwaar beschadigde gebouw werd niet meer hersteld en in 1951 vervangen door een nieuw stationsgebouw. Dit gebouw is ontworpen door architect Sybold van Ravesteyn. Het stationsgebouw is bescheidener van schaal dan het voorgaande station. De perronkappen uit 1896 worden wel hersteld.


Vierde station

Op 1993 wordt begonnen met de bouw en reconstructie van het nieuwe station. Het station wordt ontworpen door Ir. R. Steenhuis van Holland Railconsult.


Om de perrons te bereiken wordt een overdekte voetgangersbrug gebouwd van 117 meter lang. Deze verbindt het stationsplein met de twee bestaande perrons en het nieuwe derde perron met de sporen 6 en 7. Bij de verbouwing van het emplacement is een derde spoor aangelegd in de richting van Vught. Van de bestaande perrons zijn de perronoverkappingen gerenoveerd en in oude glorie hersteld. Onder het stationsplein is een parkeergarage aangelegd voor 300 auto's en 3.000 fietsen.


Op 14 mei 1998 wordt het station officieel geopend.


In 2013 wordt een proef gehouden met LED schermen op spoor 1. Deze schermen geven aan waar de eerste en tweede klas zijn in de trein. Voor deze proef zijn ook enkele treinstellen ICMm aangepast die in de serie 3600 (Zwolle - Roosendaal) rijden. Deze proef kent echter geen vervolg. In 2015 wordt opnieuw een proef gehouden met LED schermen. Nu bij spoor 3. Deze schermen laten zien hoe lang de trein is, waar de eerste en tweede klas zijn en waar de stiltecoupe en fietsgedeelte zich bevindt.


Laad- en losplaats

Ingaande 20 mei 1951 wordt het station aangewezen als groepshoofdstation voor wagenladingvervoer. Vanuit het groepshoofdstation worden alle wagens uit de regio verzameld om naar een van de andere 11 groepshoofdstations te worden vervoerd, zodat de wagens bij hun klanten terecht komen. Het rangeerproces op het groepshoofdstation vond als volgt plaats: Vanuit de regionale stations komen de buurtgoederentreinen aan in het groepshoofdstation aan het eind van de middag en in de loop van de avond. Aan het begin van de avond worden eerst de lokale wagens en vervolgens de wagens van de buurtgoederentreinen geheuveld en gesorteerd. Aan het eind van de avond worden de groepstreinen gereed gemaakt voor vertrek. Sommige groepstreinen worden gecombineerd voor 2 of 3 groepsstations. Tussen 23.30 en 2.00 vertrekken de groepstreinen. De wagens voor de eigen groep worden na 2.00 gesorteerd als begin voor de buurtgoederentreinen van de volgende dag. Tussen 2.00 en 5.30 komen de nieuwe groepstreinen aan op het station. Na aankomst worden zij gerangeerd in nieuwe buurtgoederentreinen voor de regionale stations. Deze vertrekken voor 8.00. De wagens voor de lokale bediening worden in de loop van de ochtend bij de klanten geplaatst.


Locomotiefdepot

Station 's-Hertogenbosch kende een locomotiefloods.

In wordt de locomotiefloods gesloopt.


Locomlopen

In 1940 zijn er drie diensten gesteld voor de locomotieven van de serie 8100. Een locomotief is de koude reserve, de tweede is opgenomen in omloopgroep E en de derde . In omloopgroep E omhelzen de diensten het rangeren in Tilburg en het rijden van een konvooi naar Goirle.

Op worden geen diensten meer gesteld van uit het locomotiefdepot. Er zijn tot dat moment nog slechts diensten gesteld vanuit het depot.

In het depot zijn tussen en de volgende series stoomlocomotieven in het depot gehuisvest:

  • 3400;
  • 8100;


Spoorlijnen

Het station is gelegen aan de spoorlijnen Staatslijn H en aan de Brabantse lijn. Daarnaast was het station het eindpunt van de Langstraatspoorlijn.


Dienstregeling

Op 30 juni 1960 vertrekt er vanaf het station Amsterdam Amstel de eerste autoslaaptrein naar Avignon. In 's-Hertogenbosch worden drie met auto's beladen autowagens bijgeplaatst. De proef was een succes en een jaar werd besloten om de proef te herhalen en een trein naar het Italiaanse Domodossola in te leggen. In 1962 rijdt de autoslaaptrein naar Italië verder naar Milaan. In 1966 rijdt de autoslaaptrein naar Avignon verder naar Narbonne en Saint-Raphael. Met ingang van de zomer van 1972 vertrekken de autoslaaptreinen alleen nog maar vanaf 's-Hertogenbosch.


In 2002 rijdt de NS de laatste autoslaaptrein. Vanaf de zomer van 200 rijdt EETC de autoslaaptreinen met het voormalige materieel van NS Internationaal. De treinen rijden naar het Italiaanse Livorno, het Sloveense Koper en het Franse . Zij rijden deze treinen tot aan 2014.



Stoppende treinen

In de huidige dienstregeling (2020) stoppen de volgende treinseries te 's-Hertogenbosch:

Treinserienummer Beginpunt Eindpunt Materieel
800 Maastricht Alkmaar/(Den Helder) VIRM
2900 Enkhuizen Maastricht VIRM
3500 Schiphol Venlo VIRM
3600 Zwolle Roosendaal ICMm
3900 Enkhuizen Heerlen VIRM
6600 Dordrecht Arnhem FLIRT
6900 Den Haag Centraal 's-Hertogenbosch SLT
9600 Oss Deurne FLIRT
21400 Eindhoven Utrecht Centraal/Rotterdam Centraal DDZ/VIRM

Passerende treinen

In de huidige dienstregeling (2020) stoppen alle treinen in 's-Hertogenbosch.