Pernis

Uit Somda RailWiki
Naar navigatie springenNaar zoeken springen

Voor de aanleg van nieuwe havens werd gezocht naar nieuwe plaatsen langs Het Scheur. Ter hoogte van dorp Pernis wordt geschikte ruimte gevonden voor de aanleg van de havens. Om de goederen uit deze havens naar overige bestemmingen te vervoeren, wordt de de Havenspoorlijn uit Waalhaven doorgetrokken. De verkorting van het havengebied is Ps.

Grafisch overzicht van het emplacement in Pernis

Geschiedenis

In 1907 wordt begonnen met het opspuiten van nieuw land bij de monding van Oude Maas in het Scheur. Dit land is de Vondelingenplaat. In 1910 en 1911 vestigen zich hier enkele grote bedrijven. Voor de aanvoer van aardolie voor de raffinaderij van Koninklijke Olie, welke eerst was gevestigd aan de Sluisjesdijk in het gebied van de Waalhaven, wordt in 1929 begonnen met het graven van een haven, de Petroleumhaven. Het terrein aan de Sluisjesdijk was inmiddels te klein geworden voor Koninklijke Olie. Er wordt een groot terrein gevonden aan de Petroleumhaven. De Petroleumhaven wordt in 1933 opgeleverd en kan Koninklijke Olie aan de slag met de bouw van een raffinaderij. De huur van het terrein aan de Sluisjesdijk eindigt op 31 december 1935 en voor die tijd moet het terrein zijn verlaten en ontruimd. In januari 1936 neemt Koninklijke Olie het nieuwe terrein in gebruik. In 1938 wordt begonnen met het graven van een tweede haven. Deze wordt op 1941 opgeleverd. In februari 1942 krijgt de haven de naam Benzinehaven, om twee maanden later veranderd te worden in Tweede Petroleumhaven. De al bestaande Petroleumhaven krijgt de toevoeging Eerste. Deze havens zijn ten westen van Pernis gelegen. Hier is vooral petrochemische industrie te vinden. Aan de oostzijde wordt in 1933 de monding van de Eemshaven gegraven. In de jaren '40 zijn er plannen om diverse havenarmen aan te leggen, maar door de Tweede Wereldoorlog is de aanleg vertraagd. Eind 1946 wordt besloten om de naam van de Eemshaven te veranderen in Eemhaven, als gevolg van de gevoeligheid van de vernoeming naar de Duitse rivier Eems zo kort na de oorlog. Nog later krijgt de haven de naam Eerste Eemhaven. Dit gebied ontwikkeld zich voor stukgoed verlading en later ontwikkeld zich de overslag van containers in de diverse havenarmen in dit gebied. In 1961 wordt besloten door de gemeente Rotterdam om de Eemhavens verder in te richten voor grootschalig stukgoedoverslag. Hiervoor zijn er in totaal 5 havenarmen gegraven. Dit zijn de Tweede Eemhaven (tegenwoordig Prins Johan Frisohaven), Prinses Beatrixhaven, de Prinses Margriethaven (gedempt in 1999), de Prinses Christinahaven (gedempt in 2001) en de Prins Willem Alexanderhaven. In 1966 wordt de eerste container gelost in het gebied bij Quick Dispatch aan de . In 19 vestigt Europe Container Terminus zich aan de . Als in 1999 de Prinses Margriethaven wordt gedempt, ontstaat er ruimte voor uitbreiding van de containeroverslag van Europe Container Terminals (ECT) en het Rail Service Centre in de Waalhaven. Het gebied kent de volgende havens (van oost naar west):

  • Eemhaven en de diverse havenarmen;
  • Eerste Petroleumhaven;
  • Tweede Petroleumhaven

Om de goederen aan- en af te voeren, wordt de spoorlijn vanuit de Waalhaven verlengd. Nabij de Vondelingenweg wordt een emplacement ingericht. Het emplacement wordt op 1935 in dienst gesteld. Het telt sporen. De eerste aansluiting is naar de raffinaderij van Koninklijke Olie.

In 19 wordt aan de westzijde van het emplacement een dienstgebouw geplaatst.

In 1957 wordt de spoorlijn doorgetrokken naar de Botlek over de Botlekbrug.

Na de elektrificatie van de Havenspoorlijn en de aanleg van de Botlekspoortunnel in 2008 heeft het emplacement 8 geëlektrificeerde sporen. Deze sporen zijn niet allemaal nodig voor de normale dienstuitvoering, zodat hier ook regelmatig treinen staan opgesteld in afwachting van hun belading of lossing.


Bediening

In 1979 zijn er dagelijks 5 vertrekkende treinen. Deze gaan naar Amersfoort, Essen (België), Kaldenkirchen (twee treinen) en Susteren. Er komen daarnaast dagelijks 3 treinen aan in Pernis. Deze zijn afkomstig uit Amersfoort, Susteren en Venlo. Vanaf 1980 rijden er slechts buurtgoederentreinen van en naar Pernis, al dan niet gecombineerd met treinen van en naar Botlek. De verandering is veroorzaakt door de opening van rangeerstation Kijfhoek.


Ingaande juni 1995 wordt Pernis nog slechts een keer per werkdag bediend door een radiografisch bestuurbare locomotief van de serie 2200. In september 1995 neemt een locomotief van de serie 6400 deze rol over.


In 1997 is NS Cargo elke dag aanwezig in Pernis. Elke werkdag wordt een trein aangevoerd vanuit de Kijfhoek met een locomotief van de serie 6400. Deze neemt ook alle bedieningen voor haar rekening. Aan het eind van de dag wordt terug naar de Kijfhoek gereden. Om 8.35 is de aankomst van trein 54016 uit de Kijfhoek in Pernis. Na aankomst wordt op het hoofdemplacement de aankomsttrein gesorteerd voor de diverse klanten. De aansluitingen worden vervolgens van oost naar west bediend. Als eerste wordt Interforest Terminal bediend aan de Eemhaven. Hier worden lege schuifwandwagens geplaatst voor belading. Beladen wagons worden terug gebracht naar het emplacement. Vervolgens worden de wagons voor de klanten aan de Butaanweg opgepikt en afgeleverd. Wagons die afgevoerd kunnen worden, worden mee terug genomen. In de middag wordt als eerste de wagons voor de aansluitingen langs de Petroleumweg gebracht en gehaald. Als laatste worden de bedrijven aan de Vondelingenweg bediend. Na terugkomst in Pernis wordt om 16.10 vertrokken naar de Kijfhoek met de afvoerwagons als trein 54106. Bij drukte wordt er door een rangeerploeg van de Botlek assistentie geboden.

In 2004 arriveert van maandag tot en met vrijdag om 9.20 trein 54017 met een locomotief serie 6400 uit Kijfhoek in Pernis. De wagons zijn al in de juiste positie gerangeerd om bij de klanten afgeleverd te worden. Na aankomst vertrekt de 6400 los terug naar de Kijfhoek. Rond de klok van 10 arriveert een andere 6400 uit Botlek in Pernis. Deze begint aan de achterzijde van de aankomende trein. Dit zijn schuifwandwagens en ketelwagens voor Interforest en Vopak Logistic Services. Eventuele vertrekwagens worden gelijk meegenomen. Na de bediening van deze twee klanten gaat de 6400 weer terug naar de Botlek. Rond 14.30 arriveert wederom een 6400 in Pernis vanuit de Botlek. Deze bediend de overige klanten die wagons aangevoerd hebben gekregen in de ochtend met trein 54017. De klanten worden bediend van oost naar west. Indien zij afvoerwagens hebben, worden deze meteen meegenomen. De wagons worden verzameld op het hoofdemplacement voor de afvoer in de avond. De 6400 gaat na het bedienen van de klanten in de middag ook weer los terug naar de Botlek. In de avond arriveert een losse 6400 vanuit de Kijfhoek om de af te voeren wagons als trein 54107 naar de Kijfhoek te brengen.

In 2019 verzorgt DB Cargo op werkdagen de aan- en afvoer van wagons met het Unit Cargo netwerk. De aanvoertreinen zijn afkomstig van de Kijfhoek. In de ochtend komt rond 9.30 trein 61017 aan vanuit de Kijfhoek. Op de Kijfhoek zijn de wagons al in de juiste volgorde gerangeerd. Als eerste worden de klanten SCA en CTT bediend. De treinen rijden geduwd naar de klant. Na de bediening wordt er getrokken naar het emplacement gereden. Rond het middaguur wordt Shell aan de Petroleumweg bediend. Ook hier rijdt de trein geduwd naar de klant. Als laatste worden de aansluitingen aan de Vondelingenplaat bediend. Hier rijdt de trein zowel heen als terug getrokken. De afvoertrein (trein 61107) vertrekt rond 15.45 en gaat naar Waalhaven Zuid om daar te combineren met de afvoerwagens uit de Waalhaven. Pas om 21.10 is het vertrek naar de Kijfhoek als trein 61123. Wanneer er in Pernis voldoende wagens zijn of de Waalhaven heeft een groot aanbod, dan rijdt de trein rechtstreeks naar de Kijfhoek. De trein heeft een lengte van maximaal 10 wagons. Met de klanten zijn afspraken gemaakt over tijden van de bediening. Daarnaast wordt er gewerkt met slottijden op de stamlijnen, zodat andere vervoerders ook gebruik kunnen maken van de stamlijnen. De grootste klanten voor DB Cargo zijn Shell en Koole. Overige vervoerders zijn in dit havengebied actief met bloktreinen. Dit zijn zowel containershuttles als ketelwagentreinen. De laatste worden voornamelijk bij Koole behandeld. Hier zijn de vervoerders Rail Force One (RFO), Independent Rail Partner (IRP) in opdracht van BLS Cargo en Rotterdam Rail Feeding (RRF) in opdracht van HSL Netherlands en Rurtalbahn (RTB) actief. De dagen en tijden verschillen, dat is afhankelijk van de aankomst en vertrek van de treinen. RTB verzorgt naast het plaatsen van de eigen containertrein bij de CTT terminal ook het plaatsen van andere containertreinen bij deze terminal.


Emplacementen

In Pernis zijn er 3 emplacementen (Butaanweg, Petroleumweg en Vondelingenplaat). Daarnaast is er een stamlijn naar de Striendwaalseweg.

  • Interforest Terminal/SCA/Matrans

De meest oostelijk gelegen aansluiting is die naar de Interforest Terminal. Deze aansluiting is in 19 aangelegd. De aansluiting is te bereiken via een aansluiting aan de oostzijde van het emplacement. Het spoor loopt onder de snelweg A4 door tot aan de Waalhaven. Het spoor loopt langs de Striendwaalseweg naar de loodsen van de terminal. Er is ruimte om 8 tweeassige wagens van het type Hbis of om 5 vierassige wagons van het type Habbillns te plaatsen op de terminal. In 2001 wordt een omloopspoor aangelegd, zodat de trein niet meer geduwd hoeft aan te komen. Ook is er een nieuwe loods gebouwd met overkapping voor het laden en lossen van de wagons. In 1995 is er dagelijks aanvoer van schuifwandwagens met cellulose. In 1997 wordt er cellulose en papier vanuit schepen uit Zweden per spoor in schuifwandwagens afgevoerd naar Blerick en diverse bestemmingen in Duitsland. Onregelmatig vindt er ook aanvoer vanuit Zweden per trein plaats. Dit gebeurd wanneer de schepen vol zijn of er een spoedzending verstuurd moet worden. De plaatsing van de lege wagons vindt plaats in de ochtend. In de loop van de dag worden de beladen wagons opgehaald. In 2000 is er aanvoer van papier uit Oostenrijk en wordt er cellulose en papier afgevoerd naar Duitsland. Het aanbod van wagons is zo groot dat het bedrijf in de eerste helft van 2000 twee maal per dag wordt bediend door Railion vanaf Pernis. In de tweede helft van dat jaar wordt de terminal drie keer per dag bediend vanuit de Waalhaven. In 2006 wordt de terminal twee keer in de ochtend aan gedaan vanuit Pernis vanwege de grote aanvoer. In oktober 2018 rijdt de laatste trein naar Blerick via Keulen. Per 9 december 2018 heeft DB Cargo de treinen naar Blerick uit de dienstregeling geschrapt. Wat dan nog resteert is de afvoer van cellulose naar het Duitse Miltenberg. Dit rijdt enkele keren per week in vierassige schuifwandwagens. Vanaf december 2020 vindt er afvoer van blokken aluminium plaats vanaf de aansluiting. Dit wordt afgevoerd naar Duitsland en is overgenomen van VCK Waterland terminal uit het Westelijk havengebied van Amsterdam.


Butaanweg

Aan de westzijde van het emplacement aan de Vondelingenweg loopt een stamlijn langs de Butaanweg. Aan deze weg is geen emplacement, wel zijn er diverse aansluitingen langs deze stamlijn. In 2000 is de stamlijn in westelijker richting opgeschoven als gevolg van de verbreding van de snelweg A4 en de aanleg van de Tweede Beneluxtunnel.


Spooraansluitingen

  • Mobil/Exxon Mobil

In 196 wordt een aansluiting gerealiseerd voor oliemaatschappij Exxon. Deze takt af na passage van de Tweede Petroleumhaven. Dit is een kort kopspoortje. De aansluiting is in 19 doorgetrokken naar Matex. In 19 neemt Shell dit terrein over en realiseert hier spoorpoort om het O-terrein te bereiken. In 1999 wordt de spooraansluiting opgebroken als gevolg van de verbreding van snelweg A4 en de aanleg van de Tweede Beneluxtunnel. Ter vervanging van de oude spooraansluiting wordt in 2000 een nieuwe aansluiting gerealiseerd, welke zuidelijker ligt dan de oude. Deze aansluiting kan maximaal 6 wagons huisvesten. Als gevolg van het al stilgevallen spoorvervoer zijn er geen faciliteiten aangelegd om wagons te laden en te lossen. Begin oktober 2014 werd de spooraansluiting van Esso Nederland opgebroken. Halverwege de jaren '90 eindigt het spoorvervoer. Tot 1999 zijn er incidenteel wagons geplaatst.

  • NOM/Distripark Paktank/Vopak/Pernis Combi Terminal/Combi Terminal Twente

Aan de Butaanweg werd in 19 een spooraansluiting aangelegd voor tankoverslag bedrijf NOM. De aansluiting bestaat uit . In 19 wordt het terrein overgenomen door Paktank, dat er een distripark van maakt voor het vervoer van vloeistoffen in ketelwagens. Op het terrein liggen 2 sporen welke afkomstig zijn van de stamlijn. Op het terrein liggen 5 sporen, waar wagons kunnen worden beladen en gelost. In het voorjaar van 2006 wordt het terrein ingrijpend aangepast. De terminal wordt in zijn geheel ingericht voor het vervoer van containers. Er is nog maar 1 aansluiting met in totaal sporen. Voor het laden en lossen van de containers wordt gebruik gemaakt van reachstackers. In 2013 is de locatie overgenomen door Combi Terminal Twente. In 2015 en 2016 zal de capaciteit worden vergroot. Het bestaande spoor van 600 meter wordt verkort tot 400 meter. Daarnaast komen er nog eens vier sporen van 400 meter bij. Door deze lengte is het noodzakelijk om treinen in twee delen te plaatsen op de terminal. Ook worden er twee portaalkranen geplaatst. Op 30 september 2016 is de vernieuwde terminal geopend. Voor het rijden van treinen tussen het emplacement en de terminal wordt de 504 van Shunter ingezet. Bij defecten aan deze locomotief wordt door RTB Cargo een locomotief gesteld. Eind november 2019 is de defecte 504 vervangen door de 603 van Shunter. In januari 2021 is de 363 825 van BT Trains actief bij de terminal in opdracht van .


In de tweede helft van 1997 is er weer onregelmatig vervoer van ketelwagens.

De terminal wordt aangedaan door het Unit Cargo verkeer van DB Schenker, waarbij enkele containerwagens worden geplaatst. In 2006 wordt de terminal twee keer in de ochtend aan gedaan vanuit de Botlek. In de zomer van 2006 rijdt DB Schenker een aantal keren in de maand met wagons voor Akzo in de Botlek naar de terminal. Deze wagons zijn beladen met laadketels met en tankcontainers met pyrofore vloeistoffen. Vanaf 14 juni 2007 rijdt SNCF Fret een containertrein naar Lyon Vénissieux. In Nederland wordt een locomotief van het type G2000 met de nummers 1615 of 1616 ingezet voor deze treinen. Vanwege de tegenvallende belading rijdt de trein op 28 februari 2008 voor het laatst.


In begint de afvoer van fosfor naar Hürth-Knapsack (Duitsland) en Epiere-Saint-Lèger (Frankrijk).

Rurtalbahn bezoekt de terminal vier keer per week met een trein uit Frankfurt an der Oder. In 2015 gaat de trein zes keer per week rijden. Sinds 29 mei 2016 rijdt de trein 7 keer per week. Deze zevende slag komt op zondagavond aan en vertrekt zondagnacht. TXL brengt eveneens vier keer per week een containertrein uit München en Neurenberg. Dit duurt tot eind augustus 2015. Vanaf dat moment is de lading afkomstig van de RSC in de Waalhaven. In 2015 verzorgt LTE twee keer per week een containertrein naar Oslo. In 2016 worden er diensten naar Coevorden ingelegd door Locon en tussen de diverse terminals rijdt TrainServices met de Port shuttle. Na het faillissement wordt deze shuttle door Captrain gereden. Vanaf 1 oktober 2016 gaat drie keer per week een trein naar Sopron rijden. LTE rijdt vanaf 10 oktober 2017 drie keer per week een containertrein naar Weil am Rhein. Door RRF wordt de wagons op de terminal geplaatst. Met ingang van 26 oktober 2017 rijdt LTE een containertrein vanaf de terminal naar het Duitse Kornwestheim. De trein rijdt drie keer per week. Op 1 juli 2018 neemt de RTB de trein naar Weil am Rhein over van LTE. De trein blijft drie keer in de week rijden. In de zomer van 2018 neemt RRF de Port Shuttle over van Captrain. Deze trein rijdt een aantal keren per week naar Acht en Tilburg Industrieterrein. Voor deze treinen wordt dezelfde wagenset gebruikt als die naar Weil am Rhein. Op 6 mei 2019 vertrekt de eerste trein met containers naar Valencia. De trein gaat drie keer in de week rijden en wordt door DB Cargo gereden. De trein vervoert voornamelijk fruit en groente in koelcontainers naar Spanje en houdbare goederen op de terugweg naar Nederland. Het is de bedoeling om de frequentie in de toekomst te verhogen naar 5 keer in de week. Door een diesellocomotief van de serie 6400 wordt de trein geplaatst op de terminal. Vanaf 15 mei 2019 verhoogd RTB de frequentie van de trein naar Frankfurt an der Oder naar 7 slagen in de week. De trein naar Frankfurt an der Oder rijdt vanaf 8 keer in de week. Op 14 oktober 2019 neemt Lineas de trein naar Valencia over van DB Cargo. De trein gaat drie keer in de week rijden op maandag, woensdag en vrijdag. De aankomst en het vertrek van de trein vindt in de nacht plaats. Naast fruit zal de trein ook chemicaliën in tankcontainers vervoeren. Door RTB Cargo zal het plaatsen en halen van de trein bij de terminal worden uitgevoerd. De terminal gaat ook de containertrein naar Dourges verzorgen vanaf 11 november 2019. Dit vervoer is afkomstig van de RSC terminal op de Waalhaven. De treinen worden drie keer in de week (maandag, woensdag en vrijdag) door Lineas gereden, waarbij het plaatsen bij de terminal wordt verzorgd door RTB. In januari 2020 wordt de frequentie van de trein naar Weil am Rhein verhoogd tot vier slagen in de week. Op 20 april 2020 rijdt de laatste trein vanaf de terminal naar Valencia. De laatste aankomst uit Valencia was op 24 april 2020.

  • Nederlandse Wegtanktransport Maatschappij (NWM) Pernis

In 198 krijgt Nederlandse Wegtanktransport Maatschappij (NWM) een spooraansluiting. Het bedrijf is actief in het reinigen van tanks voor het vloeistoffen van vrachtwagens en containers. De aansluiting bestaat uit 5 sporen, waarvan er 2 in een loods zijn aangelegd. In deze loods kunnen de tanks gereinigd worden met een reinigings- en ontgassingsinstallatie. Naast de loods zijn 3 sporen, die met een rolbrug met elkaar zijn verbonden. De aansluiting wordt in 1991 in gebruik genomen. Bij de aanleg van de spooraansluiting is de verwachting dat wekelijks honderden ketelwagens gereinigd zullen worden die onder andere voor Shell rijden. In 1991 worden dagelijks 12 wagons gereinigd en wordt de aansluiting twee keer per dag bediend. In 1997 worden nog maar enkele wagons per dag gereinigd, waarbij er soms uitschieters zijn.


Petroleumweg

Langs de Petroleumweg

Spooraansluitingen

  • Caltex/Chevron/Texaco/Nerefco/Koole Tankstorage Minerals

In 1950 krijgt de raffinaderij van Caltex zijn spooraansluiting. In 1967 neemt Chevron het terrein over van Caltex. In 1984 doet Chevron het terrein over aan Texaco. In 19 gaat het terrein over naar Nerefco, waar Texaco een belang van 35% in heeft. In 1997 rijdt de laatste trein naar Nerefco. Het laatste vervoer is de afvoer van twee-assige ketelwagens met diesel die naar de diverse tankplaatsen van de NS gaan. Kort na het opheffen van het treinverkeer is de raffinaderij in 1999 gesloopt. De opslagtanks zijn bewaard gebleven en worden gebruikt door andere bedrijven, waaronder BP. In 2012 wordt het terrein door Koole Minerals gekocht. In de opslagtanks die er nog staan en in de nieuwe tanks, worden door Koole diverse brandstoffen op- en overgeslagen. In januari 2016 worden de sporen naar de raffinaderij en op het terrein opgebroken. Deze sanering maakt deel uit van de aanleg van een nieuwe spoorterminal. Op 27 januari 2017 wordt de vernieuwde spoorterminal in gebruik genomen. In 2018 worden de bestaande sporen verlengd, nieuwe opstelsporen aangelegd en de laad- en losterminal uitgebreid. Deze sporen worden in februari 2019 in gebruik genomen. Voor het rangeerwerk is bij Nerefco tussen 1953 en 1959 een vuurloze stoomlocomotief van Henschel actief. Deze wordt in 1959 vervangen door een locomotief van het General Electric 25 tons type. De locomotief wordt in 1969 vervangen door een locomotief van Deutz. Deze locomotief doet tot 1997 dienst. Na de vernieuwing van het terrein door Koole wordt voor het rangeerwerk een blauwe locomotief van Orenstein & Koppel, type MB360N, gekocht.

Door de NS wordt sinds diesel betrokken van Nerefco voor de bevoorrading van de diverse tankplaatsen in het land. In 1997 rijdt de laatste trein. Voortaan worden de tankplaatsen per vrachtwagen bevoorraad in plaats van per ketelwagen.

Als eerste vervoerder is Captrain actief op deze terminal met een trein met stookolie. In opdracht van Shell worden maandelijks 10 treinen met stookolie uit het Tsjechische Litvinov behandeld. Naast stookolie wordt het bedrijf een of twee keer in de week bediend met een trein met bitumen (UN 3257), welke van februari 2017 tot juni 2017 door RTB Cargo wordt gereden uit Neustadt an der Donau. Het vervoer van bitumen wordt door RTB in hervat. De trein rijdt drie keer in de week. In 201 is de frequentie van de trein met bitumen verlaagd naar ongeveer 5 keer in de maand. De trein wordt afwisselend gereden door HSL en RTB. LTE rijdt vanaf februari 2019 een keer in de week een trein met stookolie (UN 3082) uit het Oostenrijkse Schwechat naar Koole. Op 8 februari 2019 wordt de eerste trein op de nieuwe losterminal geplaatst, waarna deze met dieselolie op 12 februari 2019 vertrok naar Zwitserland. Deze trein zal twee keer in de week worden gereden door BLS Cargo op zondag en woensdag, waarbij het vertrek vanaf emplacement Pernis aan het eind van de ochtend is. Door IRP worden de ketelwagens geplaatst, waarna een elektrische locomotief vanaf de Waalhaven de trein naar Zwitserland rijdt. Het vervoer is afkomstig van de vestiging van Koole in de Botlek. In mei 2019 worden 5 treinen vanuit het Oostenrijkse Burghausen met diesel aangevoerd door DB Cargo. In augustus 2019 rijdt LTE voor het laatst de trein met stookolie uit Schwechat naar de terminal. Vanaf begin september 2019 rijdt BLS Cargo drie keer in de week een bloktrein met dieselolie naar Zwitserland. Deze derde trein rijdt op donderdag. De ketelwagens worden door IRP naar de Waalhaven gebracht. Medio september 2019 rijdt RTB de laatste trein met bitumen naar Koole uit Neustadt an der Donau. Eind 2019 en begin 2020 rijdt RTB een aantal treinen met dieselolie naar Wenen. Begin april 2020 zakt het vervoer van dieselolie naar Zwitersland door BLS Cargo ver terug als gevolg van de Covid-19 pandemie. Het vervoer reed drie keer in de week.

  • Shell Petroleumweg (Spoorpoort 7)

In 19 wordt de zevende spoorpoort aangesloten op het spoor. Sinds is Momentive gevestigd op hetzelfde terrein. In 2015 wijzigt Momentive de naam in Hexion. Langs de Petroleumweg zijn buiten de poort vier kopsporen voor het opstellen van wagens. Het vierde spoor wordt in 20 opgebroken. De wagens worden geduwd het terrein opgereden naar de laad- en losinstallatie. Op het terrein liggen drie sporen. Twee sporen zijn voorzien van een laadinrichting en het derde spoor is een omloopspoor voor de rangeerlocomotief. De laadinrichtingen worden ook gebruikt voor vrachtwagens, zodat het beladen van ketelwagens in de nacht gebeurd. Voor het rangeerwerk zijn diverse locomotieven van Orenstein & Koppel in gebruik geweest. In 1981 wordt locomotief 6 aangeschaft. Deze is van het type . In 2014 wordt locomotief 6 vervangen door een nieuwe locomotief van Bemo van het type BRD 80.

In 1997 zijn er dagelijks enkele wagons met die opgehaald worden voor doorvoer naar diverse bestemmingen.

In 2004 worden in de middag gemiddeld 5 ketelwagens aangevoerd. Deze worden op spoor 2 geplaatst. Op spoor 1 staan de wagons met acenton, IPA en oplosmiddelen klaar voor afvoer. Voor kleinere afnemers wordt gebruik gemaakt van twee-assige wagons. De afvoerwagens worden door de 6400 van Railion terug naar het emplacement geduwd. Vanuit hier gaan zij via de Kijfhoek naar bestemmingen in Duitsland en Zwitserland. Vanuit de vestiging van Shell in Moerdijk wordt een enkele keer per jaar styreen aangevoerd.

In 2018 wordt een deel van het vervoer verzorgd door Lineas in samenwerking met Captrain. In 2019 wordt de aansluiting rond het middaguur bediend door DB Cargo. De aanvoer bestaat uit voornamelijk uit styreen (UN 2055) uit Moerdijk en acrylnitril (UN 1093) uit Lutterade DSM. Als afvoer zijn er ketelwagens met epichloorhydrine (UN 2810) naar Duitsland en Frankrijk, isopropanol (UN 1219) naar Duitsland, Zweden en Zwitserland. Pesticiden (UN 1992) worden naar Duitsland afgevoerd. Naar Frankrijk wordt trichloorpropaan (UN 2023) afgevoerd.


Vondelingenplaat

Het emplacement Vondelingenplaat is gelegen aan de Vondelingenweg. Het emplacement kent 5 sporen met diverse aansluitingen. De meeste hiervan zijn echter al opgebroken. Het emplacement is gelegen aan de westzijde van Pernis. Het is te bereiken vanaf het basisemplacement. In het weekend van 18 en 19 november 2006 is het omloopspoor van de stamlijn naar het emplacement opgebroken.


Spooraansluitingen

  • Elf Atochem/Atofina/Cerexagri-Arkema

In 19 vestigt zich Elf Atochem op de Vondelingenplaat naast de de superfosfaatfabriek van . In 19 krijgt het een spooraansluiting, in 19 gevolgd door een tweede aansluiting. Deze is te bereiken via het terrein van Paktank. Voor het verplaatsen van wagens is een rail-wegvoertuig aanwezig van Zagro. In 1997 wordt de meest westelijke aansluiting het vaakst bediend. Er is zowel aan- als afvoer van . De tweede aansluiting wordt minder vaak bediend. Hier staat vaak een wagon om beladen te worden. Dit beladen kan echter enkele dagen duren. In de zomer van 2017 neemt Lineas het vervoer van losse ketelwagens met butylmercaptaan (UN 2347) uit de Franse vestiging van Arkema in Lacq over van DB Cargo. Het last mile vervoer wordt door Lineas uitbesteed aan Captrain. In de loop van 2019 keert dit vervoer terug naar DB Cargo. Het vervoer van koolstofdisulfide (UN 1131) uit Keulen voor Cerexagri is altijd bij DB Cargo gebleven.


  • Superfosfaatfabriek "Holland"/Amsterdamsche Superfosfaatfabriek (ASF)/Albatros Superfosfaatfabrieken/UKF/Kemira

Een van de eerste bedrijven die zich in Pernis vestigt, is de in de 1910 opgerichte Superfosfaatfabriek "Holland". Deze fabriek maakt diverse kunstmeststoffen, waaronder superfosfaat. In 1913 wordt de fabriek overgenomen door de Amsterdamsche Superfosfaatfabriek (ASF). Dit bedrijf wordt in 1948 op haar beurt onderdeel van Albatros Superfosfaatfabrieken. In 1948 wordt de fabriek onderdeel van de Albatros Superfosfaatfabrieken. In 1961 fuseert Albatros Superfosfaatfabrieken met Mekog uit IJmuiden tot Verenigde Kunstmestfabrieken MEKOG-Albatros (VKF). In 1970 fuseert VKF met de kunstmestfabrieken van de Staatsmijnen tot de Unie van Kunstmestfabrieken (UKF). In 19 wordt het bedrijf verkocht aan het Finse Kemira. De vestiging krijgt de naam Kemira Agro Pernis, later Kemira GrowHow BV. In 2000 wordt het bedrijf gesloten als gevolg van een reorganisatie bij Kemira. Op het bedrijfsterrein staan verschillende fabrieken. Er staan een fosforzuurfabriek, kiezelzuurproduktie, een natriumfosfaatfabriek, meerdere zwavelzuurfabrieken, een zwavelzure ammoniakfabriek, een salpeterzuurfabriek, een ammoniumnitraatfabriek, een ammoniumfosfaatfabriek, ureumfabriek, ammoniakfabriek en een mengmestfabriek waarin NPK mengmesten werden geproduceerd. Voor het rangeerwerk is in 1982 een locomotief van MaK van het type G 321 B aangeschaft. In 1995 gaat de locomotief naar de vestiging van Kemira in de Europoort.

In 19 krijgt het bedrijf een spooraansluiting. In 19 volgt een tweede spooraansluiting en uiteindelijk wordt in 19 nog een derde spooraansluiting aangelegd. Door middel van een wisselverbinding is het mogelijk om van de derde spooraansluiting naar de twee sporen met weegbrug te rijden die ook te bereiken zijn via de twee laadsporen van de aansluiting aan de oostzijde van het terrein. Deze zijn met een enkelsporige lijn verbonden met het emplacement Vondelingenweg.

De derde spooraansluiting loopt parallel aan de Oude Maas. Deze aansluiting wordt gebruikt voor de aanvoer van vloeibare zwavel. De zwavel is afkomstig uit . De aanvoer is echter van korte duur, want in 19 komt een eind aan dit vervoer. In 199 is er een opleving van het vervoer van zwavel. In 1997 is er gemiddeld vijf keer per maand aanvoer van talk uit Zuid-Frankrijk. Dit wordt aangevoerd in twee wagons van het type . Daarnaast wordt twee tot drie keer per week een aantal ketelwagens met kiezelzuur verzonden naar . Daarnaast vindt er in 1997 onregelmatig afvoer plaats van kunstmest in korrelvorm in zelflossers.


  • Pakhuismeesteren/Panocean/Paktank Pernis/Koole Tankstorage Pernis.

In 1938 vestigt het bedrijf Pakhuismeesteren zich in Pernis. Het bedrijf krijgt in 19 een aansluiting aan de Vondelingenweg. De aansluiting ligt in het verlengde van het emplacement langs de Vondelingenweg. De aansluiting heeft 5 sporen. Twee sporen zijn voorzien van een laadinstallatie. Eind 1999 neemt Koole het terrein over van Paktank. In 1957 wordt van de NS locomotief 165 overgenomen voor het verplaatsen van de goederenwagens. De locomotief krijgt hier het nummer 801. Sinds 1962 is een locomotief van Orenstein & Koppel, type MV6b, actief als opvolger van de 165 in het verplaatsen van de wagens tussen het emplacement en de twee laad- en losinstallaties. In 2009 wordt een locomotief van Henschel aangeschaft voor het rangeerwerk. In 2011 wordt de oude locomotief afgevoerd. Medio jaren '80 verstuurt het bedrijf verschillende soorten olie per ketelwagen naar diverse bestemmingen. In de daaropvolgende jaren zakt het vervoer steeds verder weg, zodat er in 1997 nog slechts enkele ketelwagens worden verstuurd.

Eind 1999 is er een opleving van het vervoer als er palmpitolie wordt afgevoerd naar Frankrijk en Hongarije. Na een aantal maanden komt er een eind aan dit vervoer, om aan het eind van 2000 weer op te leven. Er worden per week tientallen ketelwagens verstuurd. In 2005 rijdt Railion voor het bedrijf drie keer in de week enkele wagons met olie naar Zuid-Frankrijk met het Unit Cargo netwerk. Daarnaast rijdt ACTS bloktreinen met soja-olie naar Polen. Op 15 februari 2006 rijdt Connex haar eerste trein. Deze is beladen met koolzaadolie en heeft als bestemming Bitterfeld in Duitsland. Als retourlading komt er bio-ethanol voor Swiss BioEnergy. Door Railion wordt eenmaal in de week een trein afgevoerd naar Wenen. De trein rijdt een keer in de week. Vanaf 7 juli 2006 rijdt HGK wekelijks een trein met koolzaadolie naar Ochsenfurt in Duitsland. Door Railion wordt in 2006 dagelijks ketelwagens afgevoerd naar Frankrijk, Hongarije en Zwitserland. Door ACTS wordt soja-olie naar Leipzig afgevoerd.

Vanaf 2010 neemt het vervoer sterk toe.

Op 10 april 2012 vertrekt Husa met een biodieseltrein naar Trecate in Italië. Deze trein rijdt wekelijks.

In januari 2013 werd voor het laatst een bloktrein biodiesel gereden door DB Schenker. In 2014 eindigt het vervoer van dodecanol (UN 3082) naar Leuna en Terranova dei Passerini in Italië. Op onregelmatige basis brengt Locon een trein met biodiesel uit Polen. In juli 2017 komt hier een eind aan. LTE rijdt wekelijks een trein met biodiesel naar Koole, afkomstig uit Duitsland. Als retourlading wordt er plantaardige olie verzonden. Door RRF wordt bij vlagen biodiesel aangevoerd vanuit Polen sinds 201. In 2019 heeft RFO een deel van het vervoer van biodiesel overgenomen van RRF. Naast Polen komt er ook biodiesel uit Bulgarije. Na lossing van de wagens worden zij soms met een andere soort biodiesel gevuld voor afvoer naar Wenen. Deze treinen zijn herkenbaar aan de wagons van verhuurder GATX, al dan met het logo van Lotos. Naast bloktreinen komt DB Cargo met Unit Cargo naar Koole. De grootste stroom hiervan vormt basisolie dat naar Fuchs in Mannheim en BP Castrol in Oostenrijk wordt vervoerd om verder bewerkt te worden tot smeerolie. Een klein deel van deze basisolie gaat naar Total in Roemenië. In het voorjaar 2019 vindt er afvoer plaats van biodiesel naar Exxon in het Italiaanse Trecate. Dit vervoer is overgenomen van BTT in de Botlek van RRF. Het gaat met een aantal wagons in een Unit Cargo trein van DB Cargo.


  • Shell

Shell kent aan de Vondelingplaat in totaal 4 spoorpoorten. Deze gaven toegang tot de verschillende raffinaderijen en fabrieken van Shell.

Spoorpoort 1

Bij de aanleg van het spoor, is spoorpoort 1 de eerste aansluiting op het spoorwegnet in 1935. In 194 wordt halverwege de stamlijn vanaf het basisemplacement naar de Vondelingenplaat een omloopspoor aangelegd. Vanaf dit omloopspoor is spoorpoort 1 van Shell te bereiken. Op dit terrein liggen acht sporen. Op deze sporen worden ketelwagens met olie gelost. Een deel hiervan is afkomstig uit Schoonebeek. Vanaf december 1946 rijden de treinen van Schoonebeek naar Pernis. Vanaf 19 rijden er ook olietreinen vanuit Den Haag Loolaan naar Pernis. In 1949 staan er 20 treinen vanuit Schoonebeek in de dienstregeling. Hiervan zijn er echter 6 facultatief. In 1957 rijden er 20 olietreinen per week tussen Schoonebeek en Pernis. In 1982 is dit aantal gedaald tot 14 treinen in de week. In 1987 rijden nog maar 10 treinen. In 1990 is het aantal treinen al teruggelopen tot 6 treinen in de week. Tussen september 1991 en december 1991 ligt het treinverkeer zelfs helemaal stil. In 1992 rijden nog vijf treinen per week. Een zesde trein is facultatief ingelegd. In 1994 zijn er drie facultatieve treinen ingelegd vanuit Schoonebeek naar Pernis. Vanaf 28 mei 1995 zijn alle treinen facultatief ingelegd. Op 4 september 1996 rijdt de laatste olietrein vanuit Schoonebeek naar Pernis. In 1996 wordt de spooraansluiting opgebroken.

Spoorpoort 2

De aansluiting naar spoorpoort 2 is in 19 aangelegd. Hij takt af van de stamlijn en ligt ten zuiden van spoorpoort 1. Achter de spoorpoort is een raccordement met 6 sporen. Dit staat ook wel bekend als Shell Cokes. Medio jaren '80 zijn vijf van de zes sporen opgebroken. Het spoor eindigt onder een grote leidingstraat. In 2014 wordt de Unimog vervangen door een rangeerrobot van Bemo, type Kompakt. In 1997 is er nog beperkt aanvoer van eens per maand van een tweeassige ketelwagen met fluorwaterstof (UN 1052) uit Leverkusen. Dit is het enige vervoer dat de aansluiting ziet. Soms wordt het vervoer een maand niet uitgevoerd. Dit vervoer houdt het vol tot .

Spoorpoort 3

De aansluiting naar spoorpoort 3 is in 19 aangelegd. Hij takt af van de stamlijn en ligt ten zuiden van spoorpoort 2. De aansluiting bestaat uit een raccordement met 4 sporen. Deze spoorpoort is bekend als Shell smeerolie. In 200 is het spoor opgebroken tussen de Vondelingenweg en het hek van Shell.


Spoorpoort 4

De aansluiting naar spoorpoort 4 is in 19 aangelegd. Deze ligt ter hoogte van het Centraal kantoor Shell Pernis, dat in 1957 in gebruik werd genomen. Het vervoer komt hier in 19 tot een einde. In 1998 is de spooraansluiting gedeeltelijk opgebroken.

Spoorpoort 11

Aan de westzijde van het emplacement Pernis takt een spoor af naar spoorpoort 11, beter bekend als het K-terrein. De aansluiting is in 19 aangelegd. Op het terrein liggen sporen. In 199 rijdt de laatste trein. In 2002 zijn alle sporen opgebroken.

Spoorpoort 14

Aan de oostzijde van het emplacement Pernis is spoorpoort 14. Deze aansluiting is direct te bereiken van het emplacement en geeft toegang het oostelijke deel van het grote terrein van Shell. De aansluiting is in 19 aangelegd. Het spoor heeft een lengte van 900 meter en loopt door tot aan de Tweede Petroleumhaven. Er ligt op het terrein een driesporig emplacement. Hiervan zijn twee sporen voorzien van een laad- en losinstallatie met weegbrug in een overdekte loods. Na de loods komen de drie sporen samen en het spoor eindigt in drie kopsporen waar ketelwagens opgesteld kunnen worden. Op deze aansluiting is locomotief 5 actief. Deze locomotief is van het type MB360N van Orenstein & Koppel en is in 1975 aangeschaft. De lege wagons worden door NS Cargo op het terrein geplaatst, waarna locomotief 5 zorg draagt voor het plaatsen van de wagons bij het juiste laadstation. De wagons worden beladen met buteen, isopropanol en remvloeistoffen. Na het beladen worden de wagons naar de poort gebracht om gehaald te worden. Na het halen van de volle wagons worden de lege wagons geplaatst. In 200 is er veel afvoer van buteen naar Frankrijk.


Bronnen

Goederenvervoer in Pernis; De stand van zaken - H. Bouwknegt, R. Verboon - Maandblad: Railmagazine, 19e Jaargang - 1997 nummer 150 Blz: 27-31 Uitgave: Uquilair ISSN: 0926-3489
Spoorvervoer bij Shell Pernis; De stand van zaken - H. Bouwknegt, R. Verboon - Maandblad: Railmagazine, 27e Jaargang - 2005 nummer 222 Blz: 42-47 Uitgave: Uquilair ISSN: 0926-3489
Goederenvervoer in Pernis; De stand van zaken - H. Bouwknegt, F. Schouten - Maandblad: Railmagazine, 41e Jaargang - 2019 nummer 369 Blz: 42-47 Uitgave: Uquilair ISSN: 0926-3489