Nedersaksenlijn

De Nedersaksenlijn is de geplande spoorlijn tussen Emmen en Veendam, zodat er een treinverbinding zal ontstaan tussen Enschede en Groningen via Emmen. De spoorlijn zal ongeveer 34 kilometer lang gaan worden.

Geschiedenis

In 20 ontstaan er plannen om een spoorverbinding aan te leggen tussen Emmen en Groningen, zodat er een tweede spoorverbinding ontstaat. Deze route kan als omleidingsroute gebruikt gaan worden, wanneer de route via Zwolle niet beschikbaar is. In 2016 wordt een eerste haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd door Witteveen+Bos. De kosten voor deze verbinding worden geschat op 210 miljoen euro. In dit onderzoek worden de spoorlijnen tussen Almelo en Mariënberg en tussen Emmen en Groningen voorzien van bovenleiding. Een tweede onderzoek wordt gedaan in 2019. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door Movares in opdracht van de provincie Overijssel. De uitkomst is dat er drie mogelijke routes zijn, waarbij de kosten variëren van 555 miljoen euro tot 675 miljoen euro. De hogere kosten worden veroorzaakt door de aanleg van onderdoorgangen en viaducten, zodat er geen gelijkvloerse kruisingen meer zijn. Daarnaast zijn er bedragen opgenomen voor het verwerven van gronden en de gestegen kosten voor de aanleg van de spoorlijn. Daarnaast zullen bestaande spoorlijnen en emplacementen aangepast moeten worden, om de aansluiting mogelijk te maken. In dit onderzoek wordt uitgegaan van treinen die rijden op batterijen of waterstof. De aanleg van een bovenleiding zou hiermee overbodig zijn. De provincie Drenthe is echter niet overtuigd van het nut van de aanleg spoorlijn. Volgens hun Railvisie 2040 zal de spoorlijn te weinig reizigers trekken om rendabel te zijn. Een spoorlijn parallel aan de N34 zou dat wel mogelijk kunnen zijn. In 2017 wordt besloten om de N34 te verbeteren voor het wegverkeer in plaats van geld te reserveren voor de aanleg van een spoorlijn.

Op 6 december 2022 wordt een motie van Tweede Kamerlid Stieneke van der Graaf aangenomen naar een zelfstandig MIRT onderzoek. In april 2023 wordt een eerste bedrag door de overheid beschikbaar gesteld voor de verlenging van de spoorlijn. Dit is 85 miljoen euro, terwijl er 1,7 miljard euro nodig is voor de aanleg. In november 2024 worden de plannen en volgende stappen voorlopig stilgelegd, omdat 75% van de kosten nog niet gedekt zijn.

Op 16 april 2025 maakt het kabinet bekend dat een bedrag van 1,9 miljard euro wordt gereserveerd voor de aanleg van de treinverbinding. Het bedrag is onder andere afkomstig uit het potje voor de Lelylijn, waar 3,4 miljard euro voor is gereserveerd. In dit bedrag van 1,9 miljard euro is opgenomen de opwaardering van de spoorlijn tussen Groningen en Veendam en de spoorlijn tussen Emmen en Almelo. Er zal een nieuwe, enkelsporige spoorlijn worden aangelegd tussen Emmen en Veendam. Er zijn drie opties voor deze verbinding. Er kan een rechtstreekse verbinding komen via . Een tweede optie is via Musselkanaal. Optie drie is via Ter Apel en Musselkanaal. De route van de oude spoorlijn tussen beide plaatsen is niet meer bruikbaar, vanwege de bouw van onder andere woningen en bedrijven op de route. Tussen Musselkanaal en Veendam is de spoorlijn in het bezit van de STAR, welke een museumspoorlijn exploiteert op dit traject. Opties zijn om een tweede spoor aan te leggen naast de bestaande spoorlijn of om het baanvak van Stadskanaal tot aan Gieten opnieuw aan te leggen. Op dit baanvak zou de STAR dan kunnen gaan rijden.

Planning

Op 6 oktober 2025 is in Emmen het startsein gegeven door Thierry Aartsen, staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat, voor de MIRT verkenning van de aanleg van de spoorlijn. Tussen 2025 en 2028 zullen alle opties onderzocht gaan worden qua route, een inschatting van de kosten en inspraakprocedures zullen gestart gaan worden. In 2028 zal er dan een voorkeursvariant gepresenteerd moeten gaan worden voor de route van de spoorlijn. In deze verkenning zal ook de toekomst van STAR worden meegenomen.

Aanleg

Beveiliging

Sluiting & opbraak

Bronnen, Referenties en/of Voetnoten