Veendam

Uit Somda RailWiki
Naar navigatie springenNaar zoeken springen

Veendam is de naam van het station van de gelijknamige plaats in Groningen. De verkorting van het station is Vdm.

Geschiedenis

Het station wordt op 14 mei 1939 gesloten. Op 25 mei 1940 wordt het station heropend om op 17 september 1944 weer gesloten te worden. Op 27 juni 1945 wordt het station wederom heropend om op 17 mei 1953 definitief voor reizigersvervoer te worden gesloten. Sinds 1994 in gebruik als station voor de STAR (Stichting Stadskanaal Rail).


In 2024 wordt begonnen met het opknappen van het station. De daken worden hersteld, het metselwerk wordt gecontroleerd en daar waar nodig hersteld. Het houtwerk van kozijnen wordt hersteld of vervangen bij schades. Vervolgens wordt het houtwerk geschilderd. Het gebouw wordt daarnaast geïsoleerd.


Eerste station

Met de aanleg van de [spoorlijn Stadskanaal - Zuidbroek|lokaalspoorweg]] tussen Stadskanaal en Zuidbroek, krijgt Veendam een station. Op is de aanbesteding voor de bouw uitgeschreven met bestek NOLS-34, welke gewonnen werd door aannemer uit . Deze bouwde het station naar een ontwerp van architect Eduard Cuypers. Het station was van het type 1e klasse van de NOLS en bestaat uit een gebouw met drie verdiepingen. De tweede en derde verdieping is voor de woning van de stationschef. Het stationsgebouw staat aan de zuidwestzijde van de spoorlijn. Aan de zuidkant van het station werd een laad- en losplaats aangelegd met loods aangelegd. Afwijkend van de overige gebouwen van de NOLS is deze loods voorzien van een plat dak. De begane grond bestaat uit de ingang van het stationsgebouw, een hal voor de loketten en een wachtruimte. Op 1 augustus 1910 wordt het station in gebruik genomen, samen met de opening van de spoorlijn. In 1930 wordt het gebouw voorzien van een overkapping over het perron.


Tweede station

Op 1 mei 2011 heropend.


Laad- en losplaats

Vanaf worden onregelmatig wagons met boomstammen uit Denemarken aangevoerd.


Vanaf 7 februari 2005 rijden de treinen 55341 en 55340 vroeger. De aankomst van trein 55341 uit Onnen is om 10.35. Het vertrek van trein 55340 is om 11.45.

Vanaf december 2010 wordt Veendam op maandag en vrijdag bediend vanuit Onnen. De aankomst is om 8.57. Na het omwisselen van de wagons is het vertrek om 11.20. Per 1 augustus 2020 is de planning om Veendam op maandag en donderdag in de ochtend te bedienen met de trein met containers met vervuilde grond uit Zwitserland. Als gevolg van de COVID-19 pandemie wordt dit uitgesteld naar 2021. Op 20 mei 2021 arriveert de eerste trein in Veendam. Tot en met maart 2022 rijdt onregelmatig op zondag een trein naar Veendam. Na lossing gaat de trein op maandag terug naar Zwitserland. Eind april en begin mei 2022 worden twee treinen met containers geplaatst op het terrein in afwachting van een nieuw transport.


  • Jonker

In 1992 worden proeven gehouden om trailers van vrachtwagens te voorzien van draaistellen. Tussen Veendam en Gouda (firma Bunnik) worden drie speciale trailers gebruikt. Dit Coda-E systeem moest er voor zorgen dat trailers sneller over het spoor konden worden vervoerd dan wanneer zij via normale spoorwagens zouden worden vervoerd. In mei 1995 verhuist Jonker naar het nieuwe Rail Service Center.

  • Magnesia International BV/Billiton Refractories/Nedmag Industries Mining en Manufacturing BV/Nedmag

Als in 1969 magnesiumchloride wordt ontdekt bij Borgercompanie dat een hoge zuiverheid heeft, worden in de jaren '70 diverse proefboringen verricht. Deze boringen leiden in 1979 tot de oprichting van Magnesia International BV door Shell-Billiton en de NOM (Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij). In 1984 trekt de NOM zich terug uit het samenwerkingsverband en gaat de fabriek verder onder de naam Billiton Refractories BV. Shell verkoopt in 1994 delen van Billiton, waaronder Billiton Refractories BV aan het Belgische Lhoist, NOM en drie bestuursleden van het nieuwe bedrijf dat verder gaat onder de naam Nedmag Industries Mining en Manufacturing BV. In 2017 wordt de naam ingekort tot Nedmag BV. In Veendam wordt in 197 begonnen met de bouw van een fabriek voor de productie van het vuurvaste materiaal magnesiumoxide of dead burned magnesia (DBM). In 1981 wordt de fabriek in gebruik genomen. Om dit materiaal te produceren is er naast magnesiumchloride ook dolomietkalk (ook wel dolime genoemd) nodig. Dit wordt gewonnen in een Belgische groeve in Hermalle-sous-Huy. De dolime wordt per spoor aangevoerd in wagons van het type Tapps. In 1981 wordt begonnen met de aanleg van een emplacement op het fabrieksterrein met maximaal 5 sporen naast elkaar en een loods om te lossen. In de loods is een losput waarboven de wagons van het type Tapps worden gelost. Tijdens het lossen wordt een frame omhoog geduwd dat aansluit op de onderzijde van de wagons, zodat het lossen stofvrij plaats kan vinden. Vanaf 2002 worden extra wagons aan de trein toegevoegd. Deze zijn van het type Tanoos. Eind 2009 worden de oude wagons vervangen door wagons van het type Taoos. Vanaf januari 2012 worden wagons van het type Tapps ingezet. In maart 2014 keren de wagons van het type Taoos weer terug in de treinen. Het raccordement is ten noorden van het station gelegen en heeft aan de noord- en zuidzijde van het terrein een aansluiting op het spoor. De eerste trein rijdt op 25 augustus 1981 naar de nieuwe fabriek. Eind 2006 wordt op het terrein een overslaglocatie ingericht voor de afvoer van resthout.

Vanaf het najaar van 1981 rijdt er enkele keren per week een trein met dolomietkalk naar Veendam. Daarnaast rijdt er tot 198 enkele keren een trein met pekel uit naar Veendam. De afvoer van het magnesiumoxide vind ook plaats. Dit gaat naar het Oostenrijkse Mainzlar. Vanuit Hermalle rijdt sinds 198 drie keer in de week een trein met dolime naar Veendam.


Vanaf 13 januari 1997 arriveert trein om 5.57 bij Nedmag. Na lossing vertrekt de trein weer rond 14.30, gecombineerd met containers van de containerterminal.

Op 14 november 2006 rijdt Railion de eerste trein met houtafval naar . Vanaf 24 juni 2007 rijdt RTB een maal in de week de afvoer van Dead Burned Magnesia (DBM) naar Mainzlar.

In 2010 gaat het vervoer van DBM over naar ACTS in samenwerking met SBB Cargo. Op 29 december 2010 rijdt SBB Cargo de laatste trein. Op 1 januari 2011 neemt RTB dit vervoer weer over.

In januari 2012 gaat het vervoer van dolime over van DB Schenker naar Husa Transportation Railway Service (HTRS). Voor het stuk tussen Veendam en Onnen wordt een diesellocomotief van het type class 66 ingezet. Tussen Onnen en Sittard rijdt een elektrische locomotief van de serie 1600 de trein, waarbij de diesellocomotief in opzending mee rijdt. In Sittard rijdt de diesellocomotief de trein verder naar België. Door DB Schenker wordt het vervoer van DBM in januari 2014 overgenomen van RTB. De aan- en afvoer vindt plaats met het Unit Cargo netwerk in plaats van in bloktreinen. Op 1 februari 2014 neemt RRF het vervoer van dolime over en blijft de dienst op de zelfde wijze uitvoeren als Husa. In januari 2016 neemt DB Cargo het vervoer van dolime weer over van RRF. In 2016 rijdt de laatste trein met DBM naar Mainzlar. Het vervoer vindt voortaan plaats per vrachtauto of binnenvaartschip. Met ingang van januari 2018 rijdt de trein 4 keer in de week. Met ingang van 1 januari 2019 neemt Lineas het vervoer van dolime over van DB Cargo. Een duo diesellocomotieven van de Reeks 77 gaat deze treinen rijden, waarbij zij de trein ook door de losinstallatie rijden. De beladen trein arriveert rond 6.15 in Veendam op dinsdag, woensdag en vrijdag. De lege trein vertrekt halverwege de middag uit Veendam op maandag, woensdag en vrijdag. Wanneer er een extra trein rijdt, vertrek deze op zondagochtend uit Veendam rond 8 uur. De beladen trein arriveert op zaterdagochtend rond 9 uur. In de eerste maanden van 2019 rijdt de vierde slag regelmatig. Deze treinen rijden met een elektrische locomotief van de Baureihe 186 tot aan Onnen, waar twee locomotieven van de Reeks 77 de trein overneemt voor het laatste deel naar Veendam. De vierde slag rijdt per 1 april 2019 op dinsdagmiddag vanuit België naar Veendam. Op woensdagochtend gaat de geloste trein terug naar België. Met ingang van medio april 2019 rijdt de lege trein op woensdag eerder van Veendam naar Onnen.

In december 2020 wordt het contract met Lineas voor 2 jaar verlengd. De locomotieven van de Reeks 77 worden hierbij vervangen door een locomotief van de serie 1700 van Train Charter Services. De twee locomotieven van de Reeks 77 brengen de trein nu tot Sittard. Op het traject zonder bovenleiding wordt een locomotief van het type G2000 ingezet. Deze locomotief wordt gehuurd van Independent Rail Partner. De frequentie wordt verlaagd tot twee treinen in de week, op woensdag en zondag. Medio mei 2021 wordt de frequentie verhoogd naar drie treinen in de week, waarbij deze trein op donderdag/vrijdag rijdt. Trein 47627 vertrekt om uit Veendam op woensdag en vrijdag. Op zondag is het vertrek om . Om 8.52 vertrekt trein 47627 uit Onnen op woensdag en vrijdag. Het vertrek op zondagochtend is om 8.22 uit Onnen. De aankomst van trein 47628 is op dinsdag en zaterdag om 16.34 in Onnen. Wanneer de derde trein op donderdag rijdt, is de aankomst van trein 47628 om 18.04 in Onnen, wat geregeld een half uur eerder is. Na het afkoppelen van de elektrische locomotief is vertrek uit Onnen gemiddeld een half uur na aankomst. In november 2022 wordt de G2000 van Independent Rail Partner vervangen door een locomotief van het type G1206 van het zelfde bedrijf. Vanaf begin maart 2023 rijdt de trein nog maar 1 keer in de week. Op dinsdag wordt er naar Veendam gereden en op woensdag wordt er naar België gereden. Per 1 september 2023 worden door Lineas geen diesellocomotieven meer ingezet in het grensoverschrijdende verkeer. Dit betekent dat de dolime-treinen vanaf dat moment met een elektrische locomotief rijden. Dit is een eigen locomotief van de Baureihe 186. De huur van locomotieven van Train Charter Services komt hiermee te vervallen. Vanaf 23 april 2024 rijdt DB Cargo weer de dolimetreinen in plaats van Lineas. DB Cargo rijdt de treinen tot eind 2024. [1]


  • Rail Service Center/Railport Groningen

In 196 wordt een containerterminal geopend. De terminal heeft sporen voor het laden en lossen van de containers. In 1995 wordt de nieuwe terminal geopend. De terminal heeft vier lange sporen waarop containers geladen en gelost kunnen worden. De terminal vervangt de oude terminal uit 196. In mei 199f verhuist Jonker de activiteiten voor op- en overslag naar het Rail Service Center en verlaat de oude locatie nabij het station. In maart 1998 neemt Jonker een nieuwe loods in gebruik. Hier kunnen andere wagons dan containerdraagwagens worden behandeld.


De containertreinen rijden naar het Rail Service Center in de Waalhaven. De treinen worden gereden door NS Cargo.

In 199 gaat er vijf dagen in de week (dinsdag tot en met zaterdag) een trein rijden van de Maasvlakte en Waalhaven Zuid naar Veendam onder het treinnummer 52134.

Vanaf 1999 gaat ACTS de containertreinen naar de Waalhaven rijden. Zij gebruiken hiervoor een locomotief van de serie 1200, aangevuld met een diesellocomotief uit de Reeks 62 van de NMBS. De diesellocomotief rijdt de trein op niet geëlektrificeerde baanvakken. De trein rijdt zes keer in de week. Onregelmatig wordt een silowagen van het type Uacns beladen met aardappelzetmeel. Daarnaast wordt er in de periode 20 - 20 grind aangevoerd. In 2011 wordt de frequentie verlaagd tot 3 ritten in de week als gevolg van de aanleg van een aanlegsteiger in de buurt voor de binnenvaart. Tot eind 2012 verzorgt ACTS en later HTRS de tractie voor de containertreinen. Op 13 mei 2012 wordt een trein met grind, bestaande uit 47 wagons van het type Faccns, aangevoerd door de V 490.1 van de Havelländische Eisenbahn. In januari 2013 neemt DB Schenker de containertrein over. Er worden 15 containerdraagwagens met de Unit Cargo trein aan- en afgevoerd. De trein rijdt elke werkdag. In 201 wordt de frequentie verlaagd tot twee treinen in de week. In 2015 rijdt de trein voor het laatst. Het kleine aantal containers rijdt vanaf dat moment mee met de aan- en afvoertrein uit het Unit Cargo-netwerk vanuit Onnen. In december 2015 en in de eerste maanden van 2016 rijdt DB Cargo een containertrein met vervuilde grond uit Weil am Rein, Zwitserland naar Veendam. Voor deze treinen worden speciale containers van Bauer gebruikt. Na een aantal weken neemt Rheincargo het vervoer over van DB Cargo. In het najaar van 2016 en het voorjaar van 2017 rijdt Rheincargo wederom met de containertrein met vervuilde grond, dat afgevoerd wordt naar de Eemshaven per vrachtwagen. In april 2017 verhuist het vervoer van boomstammen naar Delfzijl. In 2018 en 2019 zijn er weer perioden dat Rheincargo met een containertrein met vervuilde grond naar de terminal rijdt. Deze treinen zijn afkomstig uit Basel Birsfelden Hafen. Vanaf augustus 2020 zouden de treinen weer gaan rijden op maandag en donderdag, maar dit is in eerste instantie uitgesteld tot 19 oktober 2020. Uiteindelijk rijden de treinen pas in 2021. Op 20 mei 2021 rijdt DB Cargo de eerste trein met vervuilde grond in containers naar Veendam. Theoretisch rijdt de trein drie keer in de week, maar de frequentie ligt al snel lager dan drie keer in de week. Tot mei 2022 rijdt er maandelijks een trein naar de terminal.


Spoorlijnen

Het station is gelegen aan de spoorlijn Stadskanaal - Zuidbroek ter hoogte van kilometerpunt 14,834.


Dienstregeling

Vanaf 1 mei 2011 rijdt Arriva ieder half uur een stoptrein naar Groningen.


Stoppende treinen

In de huidige dienstregeling (2024) stoppen de volgende treinseries te Veendam:

Treinserienummer Beginpunt Eindpunt Materieel
37800 Groningen Veendam D-GTW (Arriva)

Passerende treinen

In de huidige dienstregeling (2024) stoppen alle treinen in Veendam.


Bronnen, Referenties en/of Voetnoten

  • Nedmag Industries in Veendam - T. Goorman - Maandblad: Op de Rails, 90e Jaargang - 6-2022 Blz: 289-294 Uitgave: NVBS ISSN: 0030-3321