Haanrade (emplacement)

Uit Somda RailWiki
Naar navigatie springenNaar zoeken springen

Voor het ontsluiten van kolenmijn Julia in Kerkrade-Rolduc wordt in 19 een groot emplacement aangelegd. Sinds 1949 is de naam van Kerkrade-Rolduc gewijzigd in Haanrade. De verkorting van het emplacement is Han.

Geschiedenis

In 1876 wordt een concessie verleend tot het winnen van steenkool in de gemeenten Eygelshoven, Kerkrade en Nieuwenhagen. De concessie krijgt de naam Laura. Een jaar later wordt aan de Vereinigungsgesellschaft für Steinkohlenbau im Wurmrevier te Kohlscheid een concessie verleend tot winning van steenkool in het mijngebied Vereeniging, dat ten noorden ligt van de concessie Laura. In 1887 zijn beide concessies gekocht en samengevoegd tot Laura & Vereeniging door de Eschweiler Bergwerks-Verein (EBV). In 1899 wordt begonnen met de aanleg van de mijn Laura door Société des Charbonnages Réunis Laura & Vereeniging S.A. die de concessie van EBV overneemt. Deze mijn ligt ten westen van de Feldbissbreuk. Aan de andere zijde van de breuk zijn eveneens rijke kolenlagen te vinden, welke echter niet ontgonnen kunnen worden vanuit de mijn Laura. De mijn wordt in 1907 in gebruik genomen. Ten oosten van de breuk is een nieuwe mijngang aangelegd. Om de exploitatie rendabel te krijgen, wordt van de Staatsmijnen een deel van het mijngebied Eendracht gekocht. In 1921 wordt begonnen met de aanleg van de mijn Julia en in 1926 worden de eerste kolen naar boven gehaald.

Voor de afvoer van deze kolen wordt door de NS nabij Kerkrade Rolduc een emplacement aangelegd. Het emplacement sluit aan bij Haanrade op de spoorlijn Sittard - Herzogenrath.


Bediening

Tot 1990 vindt de aanvoer plaats vanuit het rangeerterrein van Susteren. Vanaf 1990 vindt de aanvoer plaats vanuit Sittard.

In de dienstregeling 1991/1992 rijdt van maandag tot en met vrijdag trein 55933 van Sittard naar Heerlen, als trein 55935 wordt er van Heerlen naar Haanrade gereden. Uit Haanrade wordt er rond 13.15 vertrokken als trein 55934 naar Heerlen. Deze treinen worden gereden door een locomotief van de serie 2200.

Per 23 mei 1993 is de status van de bediening van Haanrade gewijzigd naar facultatief voor de treinen 55807/55804 uit Sittard op maandag tot en met vrijdag. De bediening vindt plaats tussen 11.20 en 12.45.


Als in 1997 het afvalvervoer gaat rijden, rijdt afvoertrein 67855 om uit Haanrade naar Sittard.

Op 20 april 2001 vertrekt de laatste afvaltrein 57881 naar Sittard. De wagens gaan per Unit Cargo via de Kijfhoek naar Moerdijk.


  • Afval

Op 31 december 1996 vertrekt de eerste trein met afval uit Haanrade. De provisorische losweg is ingericht op het spoor dat leidt naar Laura Metaal. De treinen rijden in opdracht van Afvalsturing Limburg. De treinen rijden naar de AVR in de Botlek. Deze trein bestaat uit 6 wagons van het type Slps en rijdt iedere werkdag. De aankomst van de lege wagons is rond 7 uur. De volle wagons worden rond 19.00 opgehaald. De wagons worden vanuit Haanrade naar Sittard overgebracht als trein 67855. Hier worden de wagons gekoppeld aan trein 54810 uit Lutterade DSM naar de Botlek. Eind 2000 wordt de frequentie van het afvalvervoer verlaagd van 5 naar 3 keer in de week. In 2001 komt het vervoer van afval tijdelijk stil te liggen, onder andere als gevolg van te weinig beschikbare wagens en een te hoog tarief voor het vervoer. Tot die tijd worden drie keer in de week zes wagons via Sittard en Kijfhoek naar Moerdijk afgevoerd. In 2004 wordt het laadstation aangepast voor het laden van afval in containers. Op 2004 rijdt de eerste trein met afval naar Wijster.

In het voorjaar van 2005 worden de volle wagens voor trein 50392 opgehaald door een diesellocomotief van de serie 6400, die daarvoor los uit Sittard komt. Het vertrek is van maandag tot en met vrijdag om 15.55 naar Sittard. Hier worden de wagons gecombineerd met de wagons van trein 55821 uit Maastricht. De trein rijdt naar Tilburg Goederen. Vanuit hier gaan de wagons naar Amsterdam Westhaven met het Nedtrain sternet als trein 50393. De lege wagons gaan met trein 50394 terug van Amsterdam Westhaven naar Tilburg Goederen. Vanuit Tilburg Goederen gaan de wagons van dinsdag tot en met zaterdag met trein 50395 naar Maastricht. Vanuit Maastricht komen de wagons uiteindelijk met trein 58881 aan in Haanrade. De volle wagons vertrekken om als trein 57821 uit Haanrade naar Sittard. Vanaf december 2007 wordt in Sittard de wagons gecombineerd met de afvalwagens uit Maastricht Beatrixhaven. Dit vervoer wordt tot september 2008 verzorgt door Railion. Vanaf september 2008 neemt ACTS deze trein over. De treinen vertrekken om met een diesellocomotief van het type G1206. In wordt gecombineerd met de wagons uit Maastricht Beatrixhaven voor de rit naar Wijster. In juli 2011 neemt Locon het afvalvervoer over van ACTS. Locon gebruikt locomotieven van het type V100 voor dit vervoer, welke gehuurd worden van spooraannemers zoals VolkerRail. In december 2013 komt er een einde aan vervoer van afval per spoor.

  • Herman

Vanaf 1917 wordt er bruinkool van de groeve Herman afgevoerd. Hiervoor is een spoorlijn met een lengte van aangelegd. In 1921 komt er een einde aan de winning van bruinkool en stopt de afvoer er van.


  • Staatsmijn Julia

In 1921 wordt begonnen met de aanleg van de Staatsmijn Julia, een van de modernste mijnen van Europa. De productie van de mijn begint in 1926. De aanleg van de spooraansluiting begint in 192 en wordt op 192 in gebruik genomen. Voor de aanleg van deze aansluiting wordt deels gebruik gemaakt van de aansluiting naar de voormalige bruinkoolgroeve Herman.


Als laatste Staatsmijn wordt deze mijn in 1974 gesloten.

  • Laura Metaal

Op het terrein van de voormalige mijn Julia vestigt in 1973 Laura Metaal Eygelshoven. Tot 1995 wordt er staal ontvangen op rongenwagens vanuit de Hoogovens in Beverwijk. De frequentie lag op enkele treinen per week.


  • Navo depot

Voor de opslag van materieel richt de NAVO in 1984 een depot in te Haanrade. Dit depot ligt op het terrein van de voormalige Staatsmijn Julia. Het materieel wordt onregelmatig aan- en afgevoerd per spoor. In 2006 sluit het depot en daarmee komt er een einde aan het vervoer per spoor. In 2016 wordt het depot geopend en verstuurd het Amerikaanse leger onregelmatig militair materieel vanuit Haanrade per trein. In de zomer van 2019 wordt bijna dagelijks een trein met militair materieel afgevoerd naar Duitsland. Na deze ritten komt er een einde aan het vervoer per spoor.


Bronnen, Referenties en/of Voetnoten

  • De spoorlijn Heerlen - Herzogenrath (1) Van diepe rust naar afwisselende lijn - H. Bouwknegt - Maandblad: Railmagazine, 46e Jaargang - maart 2024 nummer 412 Blz: 46-51 Uitgave: Uquilair ISSN: 0926-3489