Brontekst bekijken van Venlo

Venlo is het station van de gelijknamige plaats in Limburg. De verkorting van het station is [[Lijst van huidige spoorwegstations in Nederland|Vl]].

= '''Geschiedenis''' =

In november 1865 wordt Venlo aangesloten op het spoorwegnet met de opening van de spoorlijn uit [[Maastricht]] en [[Roermond]]. In 1866 wordt de spoorlijn tussen Venlo en [[Eindhoven]] geopend. Tegelijkertijd wordt ook de grens met Duitsland overgestoken naar Viersen.


In september 1954 wordt begonnen met de vernieuwing en ophoging van het emplacement. Het emplacement wordt met 90 centimeter opgehoogd. Deze werkzaamheden houden een grondverzet in van 10.000 m<sup>3</sup> en een aanvoer van 30.000 m<sup>3</sup> zand. Over de Roermondse Poort wordt een viaduct gebouwd in plaats van de overweg. In totaal wordt er 4 kilometer spoor en 45 wissels opgebroken en opnieuw aangelegd.

In mei 1968 wordt de bovenleiding vanuit Kaldenkirchen doorgetrokken naar Venlo. Hiermee is het mogelijk om met Duitse elektrische locomotieven tot in Venlo te rijden. Met behulp van een locomotor worden de elektrische locomotieven van de trein gerangeerd en voorzien van een andere elektrische locomotief om de trein verder naar Duitsland of in Nederland te kunnen rijden.

In oktober 1988 werden de perronsporen (1a en 3) voorzien van omschakelbare bovenleiding. Daarnaast is het doorgaande spoor 2 en de kopsporen 56 en 62 voorzien van een omschakelbare bovenleiding. Spoor 1b, spoor 4, 5, 6 en 35 hebben een bovenleiding die alleen geschikt is voor 1.500 volt. In 1987 zijn de goederensporen voorzien van omschakelbare bovenleiding. De westzijde van het emplacement heeft 1.500 Volt gelijkspanning op de bovenleiding staan en het oostelijk deel de 15.000 Volt wisselspanning. Elektrische locomotieven uit Nederland en Duitsland komen met gestreken stroomafnemers aan in Venlo. Door een rangeerlocomotief wordt de elektrische locomotief weer teruggebracht naar het juiste deel van het emplacement met de juiste spanning op de bovenleiding.


Wanneer de spoorlijn naar Roermond voorzien zal worden van bovenleiding, moeten de treinen spoor 34 kruisen met gestreken stroomafnemers. Dit spoor is voorzien van de Duitse spanning. De seinen zullen zo geplaatst worden dat de treinen met voldoende snelheid dit spoor kunnen passeren. Goederentreinen voor de richting Roermond komen ten alle tijden de Duitse spanning op de bovenleiding tegen, zodat deze met een diesellocomotief gereden moeten worden. De treinen voor de Maaslijn maken gebruik van spoor 1b, wat betekent dat de a en b fase van spoor 3 verdwijnt, evenals kopspoor 62. Hierdoor ontstaat meer ruimte voor een betere zichtbaarheid van seinen. Ook ontstaat er meer ruimte op het perron voor de sporen 3 en 4. Eind november 2025 is spoor 62 opgebroken.


Voor de beveiliging beschikte het station over in totaal  seinhuizen.

* ''Post T''

Nadat het station in de Tweede Wereldoorlog is verwoest, blijft Post T op haar plek van het voormalige eilandperron. De post staat hiermee tussen de sporen. Door middel van een loopbrug is de post te bereiken. In maart 1989 wordt Post T gesloopt.

* ''Post I''

Aan de oostzijde van het emplacement is Post I gebouwd.

* ''Post II''

Aan de westzijde van het emplacement is Post II gebouwd.


'''''Eerste station'''''


'''''Tweede station'''''

In 1 wordt begonnen met de bouw van het stationsgebouw. Aan de zijde van het gebouw komt een perron met een lengte van  meter. Een tweede perron is voorzien van een overkapping. In 19 wordt begonnen met de bouw van een nieuw station als gevolg van de in slechte staat verkerende overkapping en het verouderde gebouw. Na opening van het nieuwe gebouw, wordt in 1957 het oude gebouw gesloopt.


'''''Derde station'''''

Ter vervanging van het oude station wordt in 1955 begonnen met de bouw van een nieuw station. Dit station is 300 meter dichter bij de stad gelegen. Het stationsgebouw is ontworpen door architect K. van der Gaast. Het is een langgerekt gebouw met een lengte van 160 meter. De stationshal heeft een maximale hoogte van 12 meter. De stationshal is te bereiken met een trap, aangezien de hal 1,20 meter hoger is gebouwd dan het stationsplein. In de stationshal zijn er aan de kant van de ingang  loketten. Aan de kant komt de restauratie, welke met een glazen wand is gescheiden van de stationshal. Langs het stationsgebouw komt een perron met een lengte van  meter voor spoor 1. Daarnaast komt er een eilandperron voor de sporen 3 en 4. Dit perron heeft een lengte van  meter. Het is te bereiken door middel van een tunnel onder de sporen. Voor het oversteken van bagagekarren komt er een overpad. Op het perron komt een wachtkamer met daarin een buffetruimte. Daarnaast is er een tweede visitatiezaal voor de douane, welke alleen gebruikt wordt in de zomer bij drukte. Het westelijke deel van het eerste perron wordt op 31 mei 1956 in gebruik genomen. Op 3 juni 1956 komt het eerste deel van het nieuwe stationsgebouw in dienst. Op 17 april 1957 zijn beide perrons volledig in gebruik genomen, inclusief visitatiezaal voor de douane. Op 8 juli 1957 is de tunnel onder de grond naar de twee perrons in gebruik genomen. Op 7 februari 1958 wordt het station officieel in gebruik genomen.


Vanaf november 2025 zal het station vernieuwd gaan worden. Zo wordt de gevel verduurzaamd. De hoofdingang wordt verplaatst en de doorgang naar het eerste perron wordt verbreed. De inrichting zal weer deels in oude luister worden hersteld. Hiermee zal het kunstwerk ‘Spoorwegwerkers’ aan de muur weer goed zichtbaar zijn. De ruimte waar voorheen de AKO zat, zal worden gesloopt, evenals de oude winkel van de bloemist. Hiermee wordt de stationshal weer teruggebracht naar zijn oorspronkelijke grootte. De vloer krijgt het originele ontwerp. Daarnaast zal er een StationsHuiskamer worden gerealiseerd. Deze wordt gemaakt in de voormalige stationsrestauratie. In november 2026 moeten de werkzaamheden zijn afgerond.


== '''Laad- en losplaats''' ==

In 19 wordt begonnen met de aanleg van sporen naar de haven van Venlo. Deze stamlijn is in september 1930 in gebruik genomen.

Het goederenemplacement kent  sporen. Hiervan zijn er 15 geëlektrificeerd. De bovenleiding is omschakelbaar. Halverwege het emplacement is een stroomloze gedeelte tussen de Duitse en Nederlandse bovenleiding.


Op 5 september 1984 opent Trailstar een terminal voor het vervoer van trailers. 

In maart 2020 worden drie treinen met railsecties gelost bij de losweg. Deze treinen zijn door [[Rail Force One]] aangebracht vanuit het Duitse Zossen. Per vrachtwagen zijn de secties naar het nieuwe terrein van Railterminal Greenport Venlo gereden.


== '''Locomotievendepot''' ==

Het station van Venlo kende locomotievenloods. De locomotievenloods is aan de westzijde van het emplacement gebouwd. Deze is in 18 in gebruik genomen door de SS. Dit is een loods met . In 1 wordt een nieuwe, polygonale loods gebouwd met 12 standen. Om de standen te bereiken is er een draaischijf met een diameter van  meter. 

Op 5 september 1956 wordt het depot gesloten en aansluitend gesloopt om plaats te maken voor het nieuwe stationsgebouw. Aan de oostzijde van het emplacement wordt een tijdelijk tractieterrein ingericht nabij de Duitse draaischijf. Deze is bij het eerste perron gelegen. De draaischijf is nog noodzakelijk om Duitse locomotieven te kunnen draaien.


''Locomlopen''


Met ingang van de zomerdienst van 1935 zijn er vier diensten in omloopgroep  . In deze groep zijn 5 locomotieven van de serie 8100 opgenomen, welke druk zijn met rangeerwerkzaamheden met een driedubbele bezetting. Een dienst voorzien in een rit als losse locomotief naar Tegelen om daar een goederentrein samen te stellen en mee terug naar Venlo te nemen. Vanaf 15 mei 1936 wordt ook de bediening van Horst-Sevenum opgenomen in deze omloop. In 1942 zijn er 5 diensten in omloopgroep  voor locomotieven van de serie 8100. Deze diensten bevatten rangeerwerkzaamheden in Venlo en in Blerick. Na de oorlog zijn er slechts twee diensten voor de locomotieven van de serie 8100, wat slechts het rangeren in Blerick inhield. 


In de -dienst blijven per 8 oktober 1950 nog maar twee locomotieven van de serie 6300 over. Deze zijn bedoeld voor de treinen van en naar Eindhoven.

Vanaf mei 1955 vallen stoomlocomotieven van de serie 3900 in voor de door defecten geplaagde diesellocomotieven van de serie 2600.


''Mutaties''

In oktober 1936 verhuizen de 55 en 55 naar het depot van Stadskanaal. 

Op  1938 arriveert de 1916 vanuit  in het depot. Op  1938 verhuist de 1807 naar het depot van Maastricht.

Per 8 oktober 1950 krijgt het depot de beschikking over  locomotieven van de serie 3700 uit Maastricht. Tegelijkertijd gaan er  locomotieven van de serie 6300 naar Maastricht.

Op 2 augustus 1951 gaat de 8605 naar de Centrale Werkplaats van Tilburg, waar de locomotief op 1951 wordt afgevoerd voor sloop. 

Op  195 arriveren  locomotieven van de serie 3900 in het depot van Venlo vanuit het depot Amersfoort.


In het depot zijn tussen 18 en 1956 de volgende series stoomlocomotieven in het depot gehuisvest:

* 3700;
* 3900;
* 4500;
* 5500;
* 5800;
* 6300;
* 8100;
* 8600


== '''Rangeerstation''' ==

Vanaf 19 is Venlo aangewezen als rangeerstation. Treinen uit Duitsland worden gesorteerd tot binnenlandse treinen. Voor de treinen naar Duitsland worden de wagons uit het binnenland verzameld in Venlo en samengesteld voor de treinen naar Duitse rangeerstations. 
Het rangeerstation is tot 1991 in gebruik gebleven, omdat er meer en meer rechtstreekse treinen vanuit de omgeving van Rotterdam doorreden naar Duitsland. Venlo kent vanaf dat moment slechts een regionale functie voor binnenlandse treinen.
In 1996 worden de wagons voor het cluster Venlo aangevoerd vanuit de Kijfhoek. De aanvoer vindt plaats met trein 45105 van de Kijfhoek naar Keulen. De wagons voor het cluster bevinden zich direct achter de locomotief. Tijdens het wisselen van locomotief worden deze wagons meteen afgekoppeld. De aankomstwagons worden verdeeld over 2 treinen, voor Blerick en voor Roermond. Wagons uit Duitsland rijden Venlo eerst voorbij naar de Kijfhoek en gaan pas de volgende dag naar Venlo. Uitzondering hierop zijn de lege ketelwagens uit Duitsland voor Solvay in Roermond. Deze wagons worden afgehaakt van treinen uit Duitsland en gaan direct naar Roermond. De wagons worden behandeld als vervoer gevaarlijke stoffen, waarbij verkorting van de reis van belang is. De wagons van trein  uit Donauwörth naar de Waalhaven maakt tot 13 januari 1997 een tussenstop in Venlo om wagons uit Blerick op te halen. Vanaf 13 januari 1997 worden de wagons in Venlo afgehaakt en in de ochtend naar Blerick overgebracht. De wagons die uit Blerick komen met trein 55900 gaan in de avond om 21.06 met trein 40300 van Linz naar Kijfhoek mee van dinsdag tot en met vrijdag. Op maandag rijdt op dezelfde tijden trein 54900.



ERS Railways rijdt vanaf 2002 met diesellocomotieven Class 66 doorgaand tussen Nederland en Duitsland. Vanaf eind 2007 komt er een einde aan het wisselen van locomotief. De komst van de multicourante locomotieven van de [[Baureihe 189]] maakt het mogelijk dat treinen zonder wissel van locomotief door kunnen rijden. Het wisselen van de spanning moet wel stilstaand gebeuren.


= '''Spoorlijnen''' =

Het station ligt aan [[Staatslijn E (Breda - Maastricht)]] ter hoogte van kilometerpunt 0,0, [[Staatslijn G (Viersen - Venlo)]] en de [[Maaslijn]]. Tot 1944 was het station het eindpunt van de spoorlijn uit het Duitse Büderich.


= '''Dienstregeling''' =


In de zomermaanden van 1956 zijn er twee stations in gebruik. De nieuwe elektrische dienst tussen Eindhoven en Venlo en het treinverkeer naar Duitsland wordt afgehandeld aan het nieuwe perron en station. De treindienst tussen Nijmegen en Roermond wordt afgehandeld aan het oude perron.


Ingaande de zomerdienstregeling 1987 zijn de goederensporen voorzien van omschakelbare bovenleiding. Hiermee verhuist het wisselen van locomotief van ertstreinen van Kaldenkirchen naar Venlo. In Venlo maken de locomotieven van de NS plaats voor twee locomotieven van de Baureihe 140 van de DB. Twee diesellocomotieven van de serie 2200 worden in eerste instantie gebruikt als voorspanlocomotief. Dit bevalt echter niet, zodat er wordt gekozen voor het opdrukken van de treinen met een enkele locomotief van de serie 2200. Vanaf 1988 worden wagons van het type Faals ingezet voor het ertsvervoer. Deze wagons beschikken over automatische koppelingen. Door de DB worden de locomotieven van de Baureihe 140 vervangen door locomotieven van de Baureihe 151 met automatische koppelingen.

Vanaf de [[dienstregeling 1995/1996]] rijden de treinen van de serie 2500 niet meer tussen Den Haag en Keulen, maar tussen Eindhoven en Keulen.


Vanaf de [[dienstregeling 1999/2000]] rijden de treinen van de serie 2500 niet meer tussen Eindhoven en Keulen. De internationale verbinding wordt vanaf dat moment uitgevoerd door DB Regio, die de serie 8100 tussen Venlo en Mönchengladbach gaat rijden met locomotieven van de Baureihe 111 met 5 rijtuigen van het type n-wagen. 

Met ingang van de [[dienstregeling 2010]] neemt eurobahn het treinverkeer voor een periode van 15 jaar over tussen Venlo en Hamm. Door problemen met de toelating van de Flirt-treinstellen van eurobahn kunnen zij pas vanaf 22 juli 2010 ingezet worden. Tussen december 2009 en juli 2010 zorgt DB Regio voor een vervangende treindienst tussen Venlo en Kaldenkirchen.


Ingaande 28 april 2025 wordt een deel van de treinen op de RE13 tussen Venlo en Hamm gereden door Train Charter Services als gevolg een tekort aan personeel bij Eurobahn, welke de treinen normaal gesproken rijdt. TCS rijdt de treinen tussen Venlo en Wuppertal Hbf met een locomotief van de Baureihe 101 en n-Wagen van GfF. Daarnaast wordt er in de spits treinen tussen Venlo en Mönchengladbach. TCS zal de treinen tot december 2025 blijven rijden. In de zomer van 2025 zal er een onderbreking van de treindienst zijn vanwege werkzaamheden bij Emmerich. 



Als de elektrische treinen tussen Roermond en Nijmegen gaan rijden, zullen deze treinen gebruik maken van spoor 1b.


== '''Stoppende treinen''' ==

In de huidige [[Dienstregeling 2025|dienstregeling (2025)]] stoppen de volgende treinseries te Venlo:

{| class="wikitable" style="width:55em;"
! Treinserienummer || Beginpunt || Eindpunt || Materieel 
|-
! '''3500'''
| Venlo || [[Dordrecht]] (via [[Schiphol]]) || [[IRM (Inter Regio Materieel)|VIRM]]
|-
! '''20050'''/''RE13'' 
| Venlo || Hamm || Flirt
|-
! '''32200'''
| [[Nijmegen]] || [[Roermond]] || [[GTW (Maaslijn)|D-GTW (Arriva)]]
|-
! '''32300'''
| Nijmegen || [[Venray]]/(Venlo) || D-GTW (Arriva)
|-
|}

== '''Passerende treinen''' ==

In de huidige dienstregeling (2025) stoppen alle treinen in Venlo.

{| class="toccolours" style="font-size:85%; margin-top:1em; margin-bottom:-0.5em; border: 1px solid #aaa; padding: 5px; clear: both; width:100%;"
|
<big><big>'''Bronnen, Referenties en/of Voetnoten'''</big></big>
* '''Goederenvervoer rondom Venlo en Roermond, De stand van zaken''' - {{Sc|H. Bouwknegt en R. Verboon}} - ''Maandblad: Railmagazine, 19e jaargang - februari/maart 1997 nummer 142 Blz: 30-37'' Uitgave: Uquilair ISSN: 0926-3489
* '''De modernisering van de Maaslijn''' - {{Sc|H. Westerink}} - ''Maandblad: Op de Rails, 93e jaargang - april 2025 Blz: 158-165 ''Uitgave: NVBS ISSN: 0030-3321

* '''Stoom bij NS in de jaren dertig | Nederlandse stoomlocomotieven door Britse fotografen geportretteerd''' - {{Sc|H. van Poll}} - Uitgave: WBOOKS, 2021 ISBN: 978 94 625 8437 2
----
<references></references>
|}

{{Navigatie Staatslijn E (Breda - Maastricht)}}
{{Navigatie Maaslijn}}
{{Navigatie Staatslijn G (Venlo − Kaldenkirchen)}}

[[Categorie: Stations]]