Hanzelijn

De Hanzelijn is een spoorlijn van 50 kilometer en verbindt Zwolle en Lelystad met elkaar via Kampen en Dronten. De spoorlijn is op 9 december 2013 in gebruik genomen. In Lelystad sluit de lijn aan op de Flevolijn uit Weesp en bij Zwolle sluit de lijn aan op de Veluwelijn ter hoogte van Hattem.

Geschiedenis

Ten tijde van de drooglegging van de polders in de jaren '60 die de provincie Flevoland vormen, waren er al ideeën om een spoorlijn aan te leggen tussen de Randstad en noord Nederland. In 1969 werd door een aantal gemeenten hiervoor een stichting opgericht. Zij streefden een verbinding na die Amsterdam verbind met Groningen via de IJsselmeerpolders, Heerenveen en Drachten. Voor het oostelijk deel van Flevoland was reeds een traject getekend voor een spoorlijn van Lelystad naar Zwolle. Het uiteindelijke tracé volgt dit plan grotendeels. In 1980 werd begonnen met de aanleg van de spoorlijn vanaf Weesp naar Lelystad. Deze lijn werd in twee gedeelten geopend op 29 mei 1987 en een jaar later op 28 mei 1988. Bij de bouw van deze spoorlijn werd voor het station Lelystad Centrum rekening gehouden met eventuele uitbreiding van het station en doortrekking van de spoorlijn in de richting van Zwolle. De benodigde grond voor deze doortrekking bleef eigendom van de rijksoverheid en boeren konden deze grond pachten. In Dronten werd op de tekentafel al rekening gehouden met deze spoorlijn en werd ten noorden van het centrum een strook van circa 180 meter breed gereserveerd voor de spoorlijn.

De aanleg van de nieuwe spoorverbinding wordt in 1993 opgenomen in het "Meerjarenprogramma Infrastructuur en Transport 1995-1999". Dit gebeurd naar aanleiding van de "SVV-haalbaarheidsstudie Zuiderzeespoorlijn/Hanzespoorlijn". Met de aanleg zou mogelijk nog voor het jaar 2000 begonnen kunnen worden. Al in 1996 wordt duidelijk dat dit niet haalbaar is. De nieuwe datum van oplevering wordt 2007. Ook deze datum is niet haalbaar en in 2001 wordt bekend dat de oplevering pas in 2009 plaats zal vinden. Ook deze planning gaat niet door en in 2002 wordt bekend dat de lijn op zijn vroegst in 2011 en op zijn laatst in 2014 opgeleverd gaat worden. De reden van het uitstel van oplevering is dat de Tweede Kamer het niet eens kon worden hoe de doortrekking vanuit Lelystad plaats moest vinden. Er is een variant om de lijn door te trekken via Emmeloord, Heerenveen en Drachten naar Groningen (Zuiderzeelijn). De andere variant is de lijn door te trekken naar Zwolle via Dronten en Kampen (Hanzelijn). Voor de uitvoering als Zuiderzeelijn werd de mogelijkheid onderzocht om dit als monorail zweeftrein uit te voeren. Anderzijds was er geen geld voor de aanleg, door dat de aanleg van de HSL-Zuid en Betuweroute meer geld kosten dan voorzien was.

Aanleg

In de spoorlijn zijn twee grote kunstwerken opgenomen. Bij Dronten is er onder het Drontermeer een nieuwe tunnel gegraven. Bij Zwolle is de oude IJsselbrug uit 1935 vervangen door een nieuwe brug die geen hinder oplevert voor de scheepvaart, de Hanzeboog