Brontekst bekijken van Stoomverwarmingswagens 158951 - 158960

Met de aflevering van de locomotieven [[1000 - Elektrische locomotieven serie 1000|serie 1000]] in 1948 zou er een probleem ontstaan met het verwarmen van de bestaande rijtuigen. Deze konden alleen met stoom verwarmd worden en niet elektrisch. Daarom werden door de NS 10 stoomverwarmingswagens gebouwd die de rijtuigen met stoom kon verwarmen.

= '''Geschiedenis''' =

In het voorjaar van 1948 komen de eerste drie locomotieven serie 1000 in dienst. Deze locomotieven zijn niet uitgerust met een stoomketel om de rijtuigen te kunnen verwarmen van de treinen die zij trekken. De op dat moment in Nederland aanwezige LNER 6000 uit Engeland heeft deze ketel wel. Om de rijtuigen toch te kunnen verwarmen, begint Beijnes in februari 1948 met het tekenen en ontwerpen van een stoomverwarmingsrijtuig. Met ingang van de winterdienstregeling op 3 oktober 1948 moeten de rijtuigen in dienst komen. De eerste drie rijtuigen worden door de Centrale Werkplaats in Haarlem gebouwd en de zeven andere rijtuigen door Werkspoor in Utrecht. Medio oktober 1948 komen de eerste twee rijtuigen in dienst. Begin 1949 moeten de laatste zeven rijtuigen in dienst komen, tegelijkertijd met de locomotieven 1004 - 1010. Als basis diende zwaar beschadigde AB rijtuigen serie 


= '''Technische gegevens''' =

Het rijtuig heeft een lengte van 16,78 meter en een gewicht van 38 ton. De in Haarlem gebouwde 158951 - 158953 stonden op E draaistellen. De draaistellen voor de 158954 - 158960 zijn van het type K (zwanehals) en afkomstig van afgevoerde coupérijtuigen serie [[Coupérijtuigen C12c|C12c]]. Aan de draaistellen werd de vering aangepast, zodat ze vanaf dat moment bekend zijn als X draaistellen (nummers X1 - X6 resp. X11 - X24). 




Als stoomketel is voor de Clarkson Vapor CFK 4225 stoomgenerator. Dit is een met oliegestookte waterpijpketel met een geforceerde circulatie. Deze ketel werkt geheel automatisch. De ketel wordt aangedreven door een elektromotor van 5 pk, welke werkt op 72 Volt. De olie wordt door middel van luchtdruk toegevoegd. De stroom die hiervoor nodig is, komt van de elektrische locomotief. De 1.500 Volt wordt door een motorgenerator omgevormd.


= '''Uitvoering''' =

De onderstellen van de rijtuigen zijn opgebouwd uit NP 26 profielen met dwarsverbindingen. Aan elk uiteinde van het rijtuig wordt een watertank geplaatst, welke grote overeenkomsten heeft met een tender van een stoomlocomotief serie  . In het midden van het rijtuig is het ketelhuis geplaatst, met daarin de stoomketel. De stoomketel wordt gevoed door een oliestookinrichting.


De rijtuigen komen in het olijfgroen, afgezet met zwarte sierstrips, in dienst, waarbij het dak aluminiumkleurig is. 




= '''Inzet''' =

De eerste inzet van de eerste twee rijtuigen vindt plaats op 18 oktober 1948 achter een locomotief serie 1000.


== '''Onderhoud''' ==

De rijtuigen zijn in de werkplaats van Zwolle in onderhoud. Grote herstellingen en revisie vinden plaats in Tilburg.


= '''Revisie''' =




= '''Bijzondere uitvoeringen''' =




= '''Wijzigingen''' =



* Vanaf 1956 worden de rijtuigen Berlijnsblauw geschilderd.


= '''Vernummeringen''' =




= '''Schadegevallen''' =



= '''Afvoer''' =




== '''Museummaterieel''' ==




= '''Afleverdata''' =

=='''Afleverdata treinstellen NS'''==

{| class="wikitable sortable" style="width:110em;"
! Stelnummer
! Afleverdatum
! In dienst
! In revisie
! Uit revisie
! In revisie
! Uit revisie
! Ter zijde
! Sloop(rit)
|-
| 158951
| oktober 1948
| 18 oktober 1948
| 
| 
| 
| 
| juli 1963
| 
|-
| 158952
| oktober 1948
| 18 oktober 1948
| 
| 
| 
| 
| december 1964
| 
|-
| 158953
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| december 1964
| 
|-
| 158954
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| december 1964
| 
|-
| 158955
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| juli 1963
| 
|-
| 158956
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| juli 1963
| 
|-
| 158957
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| juli 1963
| 
|-
| 158958
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| juli 1960
| 
|-
| 158959
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| juli 1963
| 
|-
| 158960
| 
| 
| 
| 
| 
| 
| juli 1963
| 
|-
|}

[[Categorie:Rijtuigen]]