Brontekst bekijken van Staatslijn E (Breda - Maastricht)

Staatslijn E is de spoorlijn tussen [[Breda]] en [[Maastricht]] via [[Venlo]] en heeft een lengte van 180,5 kilometer.  

='''Geschiedenis'''=

Nadat op particulier initiatief in 1839 de spoorlijn tussen [[Amsterdam d'Eenhonderd Roe]] en [[Haarlem]] was geopend, gevolgd door de spoorlijn tussen [[Amsterdam Weesperpoort]] en Utrecht in 1843, werd door de Nederlandse overheid nog niet het nut ingezien om zelf spoorlijnen aan te leggen. In 1857 wordt een spoorwegplan gepresenteerd om ruim 800 kilometer spoorlijn aan te leggen. De Nederlandse regering besluit om dringend gewenste spoorlijnen aan te leggen, om zo tot een samenhangend spoorwegnet te komen. De spoorlijn vanuit Breda naar de Duitse en Belgische grens valt ook onder deze spoorlijnen. Staatsaanleg was op dat moment echter nog uit den boze. De Tweede Kamer verwierp echter in 1859 het wetsontwerp. De plannen om de Noorderspoorweg en de spoorlijnen ten zuiden van de grote rivieren aan te leggen, vonden ook geen doorgang. Deze plannen werden door de Eerste Kamer verworpen in februari 1860. Na de val van het kabinet Rochussen komt het gematigde kabinet Van Hall - Van Heemstra aan de macht. Een nieuw wetsontwerp voor de aanleg van spoorlijnen op staatskosten werd ingediend. Deze wet is aangenomen op 18 augustus 1860 door de Eerste Kamer van de Staat der Nederlanden. Samen met negen andere spoorlijnen maakt de aanleg van Staatslijn E onderdeel uit van de eerste Staatsaanleg van spoorwegen in Nederland. De aanleg van spoorwegen vanuit de overheid was bedoeld om de achterstand die Nederland had op het gebied van spoorwegaanleg enigszins in te halen. Met de aanleg van de spoorlijnen ontstaat een uitgebreid netwerk tussen bijna alle grote Nederlandse steden. Dit netwerk vormt nog altijd voor een belangrijk deel de ruggengraat van het Nederlandse spoorwegnet. Door vooral gebruik te maken van standaardontwerpen en -bestekken kunnen alle spoorlijnen relatief snel worden aangelegd. Staatslijn E wordt aangelegd van Breda naar de Duitse grens en naar het zuiden, Maastricht De exploitatie was echter nog niet geregeld in de wet uit augustus 1860. Dit gebeurde pas in 1863, in het tweede kabinet Thorbecke. Op dat moment waren de eerste spoorlijnen bijna klaar voor exploitatie. Er wordt gekozen voor particuliere exploitatie op de spoorlijnen die door de Nederlandse staat worden aangelegd. Dit wordt de [[SS (Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen)]]. De eerste Staatslijn die is aangelegd, is het traject tussen Breda en Tilburg.




In 2014 start de provincie Limburg een nieuwe aanbesteding voor het bus- en treinverkeer. De aanbesteding gaat om 1 concessie, waarbij de twee voorgaande concessies zijn samengevoegd. Naast het treinverkeer Nijmegen - Roermond en Maastricht Randwijck - Kerkrade Centrum komt ook het stoptreinverkeer Maastricht Randwijck - Roermond, Sittard - Heerlen en Heerlen - Aachen Hbf te vallen onder deze concessie. De eerste twee spoorlijnen vallen onder de concessie van het HoofdRailNet van de NS, terwijl de verbinding tussen Heerlen en Aachen Hbf in handen is van DB Regio. Op 10 februari 2015 maakt de provincie bekend dat [[Abellio]], in samenwerking met Qbuzz de concessie had gewonnen. Al vrij snel komen er onregelmatigheden aan het licht bij de gunning van de concessie. Op 5 maart 2015 sluit de provincie Abellio uit voor de concessie. Na het onderzoeken van de mogelijkheden wordt op 2 juni 2015 de concessie gegund aan de nummer 2 van de bieding, [[Arriva]]. Veolia tekent bezwaar aan tegen deze gunning, maar krijgt geen gelijk. Om de stoptreinen te kunnen rijden besteld Arriva bij Stadler nieuw materieel in de vorm van [[FLIRT 3 (Arriva)|23 treinstellen Flirt]]. Dit zijn 15 tweedelige treinstellen en 8 driedelige treinstellen. De tweedelige treinstellen kunnen alleen in Nederland rijden en de driedelige treinstellen zijn tricourant uitgevoerd voor de inzet van de dienst Liège Guillemins - Maastricht - Heerlen - Aachen Hbf. Daarnaast worden de treinstellen GTW van Veolia overgenomen, wat er voor moet zorgen dat er voldoende materieel is.


='''Aanleg'''=

In 1861 wordt begonnen met het uitzetten van het traject tussen Breda en Tilburg. In januari 1862 wordt begonnen met de aanleg van de spoorlijn. De spoorlijn wordt enkelsporig aangelegd. De aanbesteding van het traject tussen Tilburg en Boxtel vindt in mei 1863 plaats. Op 24 september 1863 is de spoorlijn tussen Breda en Tilburg opgeleverd.


'''''Beveiliging'''''

Vanaf 1869 wordt door de SS de Morse-telegraaf gebruikt als communicatie tussen de wachters op de posten langs de spoorbaan. Deze wachters beveiligen het begin en eind van de blokken van het [[blokstelsel]].



In 1950 wordt het automatisch blokstelsel met daglichtseinen van het type 1946 in gebruik genomen tussen Tilburg en Gilze-Rijen. In 1954 wordt het automatisch blokstelsel met lichtseinen in gebruik genomen tussen Eindhoven en Woensel. In 1955 wordt ook begonnen met de aanleg van een automatisch blokstelsel met lichtseinen tussen Breda en Gilze-Rijen. Gelijktijdig met het elektrificeren van het baanvak tussen Eindhoven en Venlo wordt ook de beveiliging gemoderniseerd. Er komt een automatisch blokstelsel met lichtseinen. Langs het baanvak worden 4 relaishuizen neergezet om de 115 relaiskasten en 82 lichtseinen aan te sturen.


=='''Opening & ingebruikname'''==

Op 1 oktober 1863 wordt het gedeelte tussen Breda en Tilburg geopend in aanwezigheid van minister-president J.R. Thorbecke. De openingstrein wordt gereden door stoomlocomotief 1 of 2 van de SS (latere serie NS 600). Het is de eerste spoorlijn met exploitatie van de [[SS (Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen)|SS]]. Op 5 oktober 1863 rijden de eerste treinen volgens dienstregeling. Op 1 mei 1865 wordt het traject van Tilburg naar Boxtel geopend. Op 21 november 1865 is het traject Maastricht - Venlo geopend. Het traject van Boxtel naar Eindhoven werd op 1 juli 1866 geopend. Het traject Eindhoven - Venlo wordt op 1 oktober 1866 geopend.  


=='''Wijzigingen'''==

* In 1914 wordt het traject tussen Maastricht en Sittard verdubbeld.
* In 193 wordt begonnen met het elektrificeren van de spoorlijn. Er worden langs de spoorlijn 2 onderstations geplaatst. Deze zijn geplaatst bij Boxtel en Woensel. De onderstations zijn voorzien van een kort kopspoor, zodat bij onderhoud aan het onderstation een gelijkrichterwagen geplaatst kan worden. Dit is een per spoor verplaatsbaar onderstation. Tussen de onderstations zijn 1 of 2 schakelstations geplaatst. Het aantal is afhankelijk van de afstand tussen de onderstations. De functie van het schakelstation is het verminderen van spanningsverlies door beide sporen parallel te schakelen. Bij kortsluiting wordt de voeding uit dit schakelstation onderbroken. Door de elektrificatie is het nodig om de seinpalen dichter bij het spoor neer te zetten voor een betere zichtbaarheid. De masten voor de bovenleiding staan namelijk in de weg voor de seinpalen.


* In december 1947 wordt begonnen met het ophogen en verplaatsen van het station [[Eindhoven]]. Het station wordt ten opzichte van het oude in noordelijke richting opgeschoven. Met het aanleggen van de spoorlijn op een aarden baan worden vijf overwegen vervangen door zeven viaducten. Op 28 november 1953 wordt het nieuwe spoor en emplacement in gebruik genomen. Tegelijkertijd komt de [[NX-beveiliging]] in dienst. De openingstrein wordt gereden door de treinstellen [[Mat'46 - Treinstellen Materieel 1946 (Muizenneus)|ElD4 644 + 700]]
* In het voorjaar van 1948 wordt begonnen met de elektrificatie van het traject [[Roermond]] - Maastricht. Ook het gedeelte tussen Roermond en Eindhoven wordt geëlektrificeerd. Er komen op de spoorlijn in totaal vijf onderstations en een aantal schakelstations. De onderstations komen in Roermond, Echt, Sittard, Maastricht en Heerlen. In [[Lutterade]] wordt het station opnieuw opgebouwd na volledig te zijn verwoest door een bombardement in 1941 op mijn Maurits. Tegelijkertijd werd het station voorzien van verhoogde perrons. In Roermond werd een tunnel onder het spoor aangelegd om zo het eerste en tweede perron met elkaar te verbinden. Op 12 mei 1949 wordt met de nieuwe ElD4 treinstellen 660 + 661 de officiële openingsrit verreden na de elektrificatie van Eindhoven naar Maastricht. Ook werd met de treinstellen de openingsrit van de spoorlijn [[Landgraaf|Schaesberg]] - [[Kerkrade Centrum]] - [[Simpelveld]], de [[Miljoenenlijn]] gereden. Al wordt dit stuk verreden door stoomlocomotief 6025 en D trein rijtuigen. In [[Schin op Geul]] wordt weer overgestapt op de ElD4 treinstellen voor de terugrit. In november 1948 wordt begonnen met het plaatsen van funderingen voor de portalen tussen Lage Zwaluwe en Tilburg. De palen zijn rond en hol van binnen. Zij zijn van het type Arkel. De bovenbalk is massief, gebogen en uitgerust met een stalen trekstang. In 1949 wordt begonnen met het traject vanaf Breda naar Boxtel te elektrificeren. Hiertoe worden in Breda het emplacement en perrons aangepast. Het tweede perron wordt aangelegd en wordt voorzien van een deel van de stationskap van station Tilburg. Een tunnel verbindt het tweede perron met het eerste perron. In het najaar is het mogelijk om elektrisch te kunnen rijden vanaf [[Dordrecht]] naar Boxtel. Er worden onderstations in Breda en Tilburg gebouwd. Vanaf januari 1950 kunnen de elektrische treinen gebruik maken van het baanvak. Het traject wordt op 11 mei 1950 officieel geopend. De feesttrein wordt gereden met de nieuwe ElD4 treinstellen 674 + 675. De trein haalt in de ochtend in Den Haag genodigden en vertegenwoordigers van de minister op. Via [[Utrecht Centraal|Utrecht]] en [['s-Hertogenbosch]] wordt [[Eindhoven]] bereikt. Hier stapt de directie van de Belgische Spoorwegen in. Vanuit Eindhoven wordt naar [[Boxtel]], [[Oisterwijk]], Tilburg, [[Gilze-Rijen]] en Breda gereden. Op deze stations zijn toespraken en worden geschenken in ontvangst genomen. Uiteindelijk wordt [[Dordrecht]] via [[Lage Zwaluwe]] bereikt. Na Dordrecht gaat de trein naar [[Zevenbergen]], [[Oudenbosch]] en [[Roosendaal]]. Vanaf begin 1950 rijden er al enkele doorgaande reizigers- en goederentreinen elektrisch over het traject. Bij [[Bunde]] komt een nieuwe, dubbelsporige brug in dienst in 1950

* In 1953 wordt begonnen om het baanvak tussen Helmond en Blerick te voorzien van dwarsliggers van gewapend beton in plaats van houten dwarsliggers. Als eerste wordt het in de Tweede Wereldoorlog opgebroken tweede spoor opnieuw aangelegd tussen Blerick en Horst-Sevenum. 
* In 1954 wordt een nieuwe brug geplaatst over de Zuid-Willemsvaart bij Maastricht.
* In het najaar van 1954 wordt besloten om het traject tussen Eindhoven en Venlo te voorzien van bovenleiding. Nabij Blerick zal een betonfabriek komen voor het maken van de funderingen van de masten. Er komen drie onderstations, in Helmond, America en Blerick. Daarnaast komen er vijf schakelstations. Deze komen in Mierlo, Deurne, Helenaveen, Horst-Sevenum en Heijerhoeven. In het najaar van 1955 worden de eerste portalen geplaatst op de vrije baan. Nadat deze portalen geplaatst zijn, worden de emplacementen voorzien van portalen en bovenleiding. In Venlo wordt de elektrificatie gelijktijdig uitgevoerd met de wijzigingen van het emplacement. De werkzaamheden moeten in mei 1956 zijn afgerond. Op 31 mei 1956 wordt de elektrificatie in gebruik genomen met de nieuwe [[Mat'54 - Treinstellen Materieel 1954 (Hondekop)|ElD4 712]].

* Op 20 oktober 1967 klinkt het officiële startsein voor het Hoogspoorplan Breda. In dit plan worden de sporen omhoog gebracht om zo het aantal gelijkvloerse kruisingen te verminderen. Op 19 februari 1968 is de overweg in de Vuchtstraat opgebroken. De bijbehorende wachtpost 2 wordt eveneens gesloopt. Zij maken plaats voor de toeleidende helling over de onderdoorgang in de Doornboslaan. Op 30 juni 1968 is het noordelijke deel van het viaduct in gebruik genomen. De hoofdsporen worden op dit viaduct gelegd, zodat begonnen kan worden aan het zuidelijke deel van het viaduct. Als dit deel in  gereed is, worden de beide hoofdsporen (B en C) in de zomer van 1969 naar het midden opgeschoven. Aan weerszijden van deze hoofdsporen worden de nieuwe stamlijnen A en D aangelegd.


* Op  1972 wordt de [[Automatische Trein Beïnvloeding (ATB)|ATB]] in dienst gesteld tussen Tilburg Aansluiting en Boxtel. In het voorjaar van 1973 wordt het traject van Boxtel tot aan Eindhoven voorzien van ATB.


* In het voorjaar van 1974 worden plannen gemaakt door de dienst Weg en Werken om het traject tussen Eindhoven en Venlo in te richten als proeftraject voor hogere snelheden. De wijzigingen moeten in 1975 worden uitgevoerd zijn, zodat in 1976 de proefritten tussen Helmond en Horst-Sevenum uitgevoerd kunnen worden met de nieuwe [[ICM(m) (InterCity Materieel)|IC-treinstellen]]. Naast het testen van het materieel wordt ook de baan en bovenbouw onderworpen aan proeven. Met deze proeven kan worden bekeken of de bovenbouw aangepast kan worden met zo min mogelijk kosten om overal in Nederland 160 kilometer per uur te kunnen gaan rijden. Het onderhoud moet hierbij wel binnen de normen blijven. Op 25 april 1977 is het baanvak tussen Helmond en Horst gereed om proeven te kunnen doen met treinen die 160 kilometer per uur kunnen rijden.

* In de herfst van 1993 wordt begonnen met de aanleg van twee extra sporen tussen Boxtel en Liempde. In het weekeinde van 6 en 7 november 1993 beginnen de werkzaamheden. Als eerste wordt een tunnel onder sporen bij de Keulsebaan voor het wegverkeer aangelegd ter vervanging van de overweg. Dit is de eerste fase van de spoorverdubbeling tussen Boxtel en Eindhoven, een van de drukste baanvakken in Nederland. Het treinverkeer tussen Rotterdam en Venlo als tussen Amsterdam en Maastricht maken gebruik van dit stuk spoor over een lengte van 20 kilometer. Voor treinen van Venlo naar Rotterdam zal er ten zuidoosten van Boxtel een fly-over worden aangelegd. Alle overwegen op dit traject zullen worden opgeheven en deels worden vervangen door onderdoorgangen. In Boxtel zal een geheel nieuw station met twee perrons worden aangelegd. Door het ministerie van Verkeer & Waterstaat wordt een bijdrage beschikbaar gesteld van 285 miljoen gulden voor de eerste fase. In 1998 moeten de werkzaamheden zijn afgerond.

* Voor de bouw van de spoortunnel in Best werd in het weeekend van 14 en 15 februari 1998 het spoor in [[Best]] voor Eindhoven - Boxtel omgelegd, zodat twee weken later de bouw van de tunnel en het nieuwe station kan beginnen. In het weekend van 16 en 17 mei 1998 is de viersporigheid tussen Boxtel en Liempde in dienst gesteld.




* In 2008 worden de eerste plannen gemaakt voor het verdubbelen en elektrificeren van de spoorlijn tussen Nijmegen en Roermond. In het voorjaar van 2014 wordt bekend dat de gehele lijn van Nijmegen tot aan Roermond geëlektrificeerd en op diverse plekken zal worden verdubbeld. Om een hogere snelheid mogelijk te maken, worden drie bogen verruimd. In 2020 moeten deze werkzaamheden zijn afgerond. De totale kosten bedragen 99 miljoen euro. De provincie Gelderland moet hiervoor 15,8 miljoen euro beschikbaar stellen. De provincie Limburg stelt hiervoor 53,7 miljoen euro voor beschikbaar. Dit bedrag is ook bedoelt voor de aanleg van de nieuwe halte Grubbenvorst. De planning was om dit station eind 2016 te openen. Door financiële redenen gaat de bouw van dit station niet door en een nieuwe datum van opening is nog niet voorzien. Daarnaast wordt er geld gereserveerd voor de verbeteringen van de emplacement van de stations van [[Roermond]] en [[Cuijk]]. In 2016 wordt door Arriva 11 treinstellen van het type Flirt besteld om te rijden over de geëlektrificeerde spoorlijn. Door het uitvoeren van werkzaamheden in het kader van het opwaarderen van de treinbeveiliging, worden vele kilometers kabels vernieuwd. Met het vernieuwen hiervan meent de staatssecretaris Van Veldhoven eind 2018 dat het gedeeltelijk verdubbelen van de spoorlijn niet nodig is. Daarnaast lopen de werkzaamheden om de spoorlijn te voorzien van bovenleiding vertraging op. De oplevering wordt aangepast naar 2024. In april 2019 geeft ook de provincie Limburg groen licht voor het verbeteren van de spoorlijn. De totale kosten van het project is in de loop der jaren gestegen tot 213 miljoen euro. Voor dit bedrag wordt op vier plaatsen (ten noorden van Cuijk en ten noorden van Boxmeer, tussen Venray en Blerick en tussen Swalmen en Reuver) de spoorlijn verdubbeld. Er zullen 20 overwegen worden aangepast als gevolg van dit dubbelspoor. Ook worden bogen verruimd, zodat er een hogere snelheid mogelijk is. De snelheid tussen Venlo en Tegelen gaat omhoog naar 130 kilometer per uur in plaats van 100 kilometer per uur. Ten noorden van Reuver komt een nieuw wissel, waardoor het mogelijk is om deze te berijden met een snelheid van 80 kilometer per uur richting Venlo. Het perron in Reuver wordt verlengd en verbreed. Tussen Reuver en Swalmen gaat het spoor verdubbeld worden. Het nieuwe spoor komt ten oosten van het bestaande spoor te liggen. Op dit stuk is het mogelijk om reizigerstreinen met goederentreinen te laten kruisen. Tussen Reuver en Roermond gaat de baanvaksnelheid omhoog naar 130 kilometer per uur. Alle perrons van de stations worden verlengd tot 180 meter. Daarnaast worden alle perrons op een hoogte van 76 centimeter gebracht, om zo een gelijkvloerse instap mogelijk te maken. Om de spoorlijn van spanning te kunnen voorzien, worden er 9 onderstations gebouwd. Deze worden geplaatst te Nijmegen Heyendaal, Mook-Molenhoek, Cuijk, Boxmeer, Vierlingsbeek, Venray, Swalmen, Reuver en Tegelen. De ATB NG blijft echter gehandhaafd en een upgrade van het beveiligingssysteem is nog niet aan de orde. De oorspronkelijke planning van opening in 2020 kan echter niet gehaald worden. De opening is in 2019 verschoven naar 2024. In december 2020 blijkt dat de kosten van de elektrificatie 20 tot 30 miljoen euro duurder uitvallen. Deze kosten zitten in de aanleg van de bovenleiding naar de werkplaats van Stadler in Blerick en de gestegen bouwkosten voor kunstwerken langs de spoorlijn. In de zomer van 2021 blijkt dat er in totaal 96 miljoen euro extra nodig is. In juli 2021 wordt een akkoord getekend over de verdeling van deze kosten. De provincie Limburg neemt 24 miljoen euro voor haar rekening, terwijl het Rijk de resterende 72 miljoen euro betaald. Daarnaast wordt er 42 miljoen euro gereserveerd voor tegenvallers. Op 20 april 2022 trekt ProRail de aanbesteding van de elektrificatie en verbetering van de spoorlijn in. Dit besluit wordt ingegeven door een combinatie van factoren van de aanbesteding, waarbij eisen en de aanneemsom niet meer realistisch zijn. Door aannemers werd er niet gereageerd op de aanbesteding. De aanbesteding zal op een later moment nogmaals worden uitgeschreven. In het najaar van 2022 komt het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat met de prognose dat de elektrificatie en gedeeltelijke verdubbeling eind 2027 voltooid zal zijn. In maart 2023 zal ProRail de aanbesteding voor de werkzaamheden nogmaals uitschrijven. De uiterste inschrijfdatum is juli 2023, zodat in oktober 2023 de gunning bekend kan worden gemaakt. Op 25 oktober 2023 maakt ProRail bekend dat de aanbesteding is gegund aan Swietelsky <ref>[https://www.prorail.nl/nieuws/swietelsky-gaat-opwaardering-maaslijn-uitvoeren Swietelsky gaat opwaardering Maaslijn uitvoeren], ProRail 25 oktober 2023</ref> In april 2024 kan worden begonnen met de werkzaamheden. De werkzaamheden richten zich in 2025 voornamelijk op Venlo. In de loop van 2026 zullen de werkzaamheden voor verdubbeling en elektrificatie plaatsvinden tussen Venlo en Roermond. In december 2027 moeten alle werkzaamheden tussen Nijmegen en Roermond zijn afgerond.
* In 2026 is het nodig om de betonnen bovenleidingsportalen te vervangen door nieuwe portalen van staal. Als eerste zullen de portalen tussen Breda en Tilburg in een periode van 3 jaar vervangen gaan worden in een aantal buitendienststellingen. Aannemer VolkerRail zal de vervanging uitvoeren.


='''Stations'''=

De spoorlijn heeft in totaal  stations en haltes gekend. Hiervan zijn er in de loop der jaren  gesloten. Naast deze stations en haltes was er tussen Boxtel en Best een facultatieve halte, genaamd [[Liempde-Velder]] ter hoogte van kilometerpunt 43,0. 

'''Breda'''



'''Dorst'''


'''Gilze-Rijen'''



'''Tilburg Reeshof'''


'''Tilburg Universiteit'''


'''Tilburg'''


'''Oisterwijk'''


'''Nemelaer'''


'''Boxtel'''


'''Best'''


'''Bata'''


'''Acht'''


'''Woensel'''


'''Eindhoven Strijp-S'''


'''Eindhoven'''


'''Nuenen-Tongelre'''


'''Helmond Brandevoort'''

'''Mierlo'''

'''Helmond 't Hout'''

'''Helmond'''

'''Helmond Brouwhuis'''

'''Deurne'''

'''Helenaveen'''

'''America'''

'''Horst-Sevenum'''

'''Heyerhoeven'''

'''Blerick'''

'''''Venlo'''''


=='''Aansluitingen'''==


* Op 2 augustus 1957 werd ter hoogte van kilometerpunt 45.6 in het traject Eindhoven - Venlo een spooraansluiting geopend naar de VAM in Nuenen. Dit werd ook wel aangeduid als Mierlo.

* Ter hoogte van de splitsing van de spoorlijn in de richting van Heerlen en van Sittard is een aansluiting gemaakt naar het havengebied van Maastricht, [[Maastricht Beatrixhaven]]. Deze aansluiting is aan het begin van de jaren '60 gerealiseerd.


* Op 12 november 2018 wordt begonnen met de aanleg van een spooraansluiting op het nieuwe bedrijventerrein Trade Port Noord bij Venlo. De spooraansluiting is gelegen ten zuiden van het spoor ten oosten van het station Horst-Sevenum. De spooraansluiting zal de naam Gekkengraaf krijgen met de verkorting Gkgf. De spooraansluiting zal leiden naar de Railterminal Greenport. Dit is een overdekte terminal met vijf sporen van 750 meter lengte. Later is het aantal sporen uit te breiden tot 8. Daarnaast zullen 8 sporen worden aangelegd met een lengte van 900 meter voor het beladen en lossen van containerwagons. De aansluiting zal bereikbaar zijn vanuit de richting Venlo en vanuit Helmond. De terminal wordt gebouwd voor de Cabooter Group. De aansluiting moet eind 2019 gereed zijn, zodat in 2020 de terminal in gebruik kan worden genomen. Van 4 tot en met 10 november 2019 zijn de drie aankomst- en vertreksporen van de terminal aangesloten met het hoofdspoor in de richting van Eindhoven en Venlo. Deze sporen zijn ten westen van het viaduct met de N295 aangelegd. Tegelijkertijd is een derde spoor aangelegd vanaf de aansluiting tot aan Blerick. Dit derde spoor is het nieuwe spoor voor treinen vanuit Venlo in de richting van Eindhoven. Ook dit spoor is in november 2019 aangesloten. Het oude spoor van Venlo naar Eindhoven is een wachtspoor geworden voor treinen naar Gekkengraaf vanuit Venlo. Op 5 maart 2020 wordt het officiële startsein gegeven voor de aanleg van de Railterminal Greenport Venlo. Per vrachtwagen worden railsecties aangevoerd, die per trein vanuit het Duitse Zossen naar de losweg in Venlo gereden. Op 26 juni 2020 zijn de sporen van de terminal officieel geopend. In september 2020 is de terminal operationeel in dienst gesteld. Op 11 december 2020 rijdt de eerste commerciële trein naar de terminal. Deze trein is met textiel beladen en komt uit China. De trein rijdt in opdracht van Maersk Line. Door DB Cargo is de trein op de terminal geplaatst. Ingaande 5 juli 2021 rijdt RFO zes keer in de week vanaf de APM terminal op de Maasvlakte naar de Greenport terminal. Dit vervoer reed eerder naar Cabooter in Blerick. De trein wordt getrokken door een elektrische locomotief met een diesellocomotief van het type G2000 in opzending voor het plaatsen op de terminal of geheel met dieseltractie. Aankomst van trein 63119 op de terminal is om 10.35 in de ochtend. In de tweede helft van de middag wordt om 16.13 terug naar de Maasvlakte gereden als trein 63122. Op 6 augustus 2021 plaats HSL op proef een trein met trailers van EKOL uit het Italiaanse Triëst op de terminal. De volgende dag gaat de trein met andere trailers terug naar Italië. KRE rijdt vanaf 14 augustus 2021 een week lang een containertrein naar het Italiaanse Mortara. Op 20 augustus 2021 is HSL wederom met een proefvervoer op de terminal. Vanuit Zweden wordt een trein geplaatst in opdracht van Westerman Logistics. Deze trein rijdt een aantal weken in verband met werkzaamheden nabij Kaldenkirchen. Vanaf 9 september 2021 gaat er 5 keer in de week een trein rijden naar het Italiaanse Mortara in opdracht van Kombiverkehr. De tractie wordt geleverd door SBB Cargo. Dit is een doortrekking van de dienst die tussen Mortara en Kaldenkirchen rijdt. Ingaande 4 oktober 2021 rijdt Retrack in opdracht van Hupac vier keer in de week een trein met trailers van LKW Walter en VidaXL naar Poznan. De tractie wordt geleverd door RRF. DB Cargo rijdt in oktober 2021 enkele containertreinen tussen de terminal en de Maasvlakte. Eind oktober 2021 wordt een vijfde slag toegevoegd aan de treinen naar het Poolse Poznan van RRF. In november 2021 komt het vervoer door HSL uit Malmö in opdracht van Westerman ten einde. Vanaf 13 december 2021 gaat SBB Cargo in opdracht van Hupac vijf keer in de week naar het Italiaanse Busto Arsizio rijden. De trein is veelal beladen met wissellaadbakken van Wetron. Vanaf 5 januari 2022 gaat TX Logistik een intermodale trein rijden in opdracht van Jan de Rijk logistics tussen Venlo en Melzo. De trein gaat vijf keer in de week rijden op maandag tot en met vrijdag. Eveneens in de eerste week van januari 2022 zal Wetron van maandag tot vrijdag een trein later rijden naar het Italiaanse Busto Arsizio. De tractie wordt geleverd door SBB Cargo. In februari 2022 zal de frequentie van de Jan de Rijk trein verhoogd worden naar zes slagen. In april 2022 verhuist de trein van Retrack naar het Poolse Poznan naar de terminal in [[Tilburg industrieterrein|Tilburg]]. Op 22 juli 2022 vertrekt de eerste trein uit het Chinese Jinhua naar de terminal. De trein doet er gemiddeld 22 dagen over. De trein rijdt eens per maand. Op 30 september 2022 arriveert de 6703 van Railexperts op de terminal. De locomotief zal de treindelen van de trein van TX Logistik uit en naar Melzo plaatsen en halen van de terminal. Hiermee komt een eind aan de last mile service van RRF. Vanaf 10 oktober 2022 gaat BoxXpress elke maandag een trein rijden met containers naar de terminal van de Maasvlakte. RFO verlaagd de frequentie van de treinen naar de APM terminal op de Maasvlakte van zes naar drie keer in de week. De treinen rijden in opdracht van Maersk. DB Cargo neemt in  2023 de treinen naar Busto over van SBB Cargo. In september 2023 wordt de trein naar Mortara, welke gereden werd door TX Logistik, gestaakt wegens gebrek aan lading. De frequentie van de treinen naar Melzo in opdracht van Jan de Rijk wordt in  2023 gehalveerd tot 3 slagen in de week. Vanaf november 2023 wordt op onregelmatige basis ketelwagens gelost op de terminal. Deze bloktreinen met zonnebloemolie worden door RTB Cargo en Lineas gereden. Per vrachtauto wordt de zonnebloemolie vervolgens naar een haven gebracht voor doorvoer naar Pernis. Op 31 december 2023 wordt de verbinding naar Melzo, welke door TX Logistik wordt gereden, opgeheven. Hupac laat per 29 april 2024 een nieuwe trein rijden tussen de Greenport terminal en Novara. De trein gaat drie keer in de week rijden op maandag, woensdag en vrijdag. Het vertrek naar Venlo is tussen 19.00 en 20.30. Door DB Cargo zal de trein van en naar de terminal worden gereden vanaf Venlo. In Venlo neemt SBB Cargo de trein over voor de reis naar Italië. Per 17 juni 2024 zal de frequentie verhoogd gaan worden tot 6 vertrekken in de week. In januari 2025 laat Wetron vier keer in de week een trein rijden naar Brescia, in opdracht van Main Trail Logistics, waarbij de tractie wordt geleverd door MDrivers. De eerste trein rijdt op 8 januari 2025. De frequentie is drie keer in de week een trein naar het Italiaanse Brescia (Terminali Italia). Het vertrek en aankomst is op maandag, woensdag en vrijdag als trein 48798/48799. Deze trein bestaat grotendeels uit wissellaadbakken van Wetron. De trein zal aan het eind van 2025 vier keer in de week naar Italië en vier keer in de week naar Zwitserland gaan rijden. Per 21 januari 2025 gaat er twee keer in de week trein naar Triëst rijden in opdracht van DFDS/EKOL. Door DB Cargo wordt de trein geplaatst op de terminal en naar Venlo gebracht. DB Cargo rijdt onder de treinnummers 62040/62041. In Venlo neemt LTE de trein over voor de rit verder naar Italië. Vanaf 1 april 2025 maakt de trein naar Brescia van Main Trail Logistics een tussenstop te Basel (DUSS Terminal Weil am Rhein). <ref>[https://www.linkedin.com/posts/r2l-roadraillink_r2lgamechanger-intermodal-railfreight-activity-7312759193835397122-LtME?utm_source=share&utm_medium=member_desktop&rcm=ACoAAARqLv4B5M8QcOPMMPG3YGHA9TYyLA90jOY 𝗡𝗲𝘄 𝗜𝗻𝘁𝗲𝗿𝗺𝗼𝗱𝗮𝗹 𝗦𝗲𝗿𝘃𝗶𝗰𝗲 𝗔𝗹𝗲𝗿𝘁!] R2L - Roadraillink LinkedIn, 1 april 2025</ref> Op 8 mei 2025 vertrekt de laatste trein van MDrivers naar Brescia van de terminal. Op 9 mei arriveert de laatste trein vanuit Brescia.


='''Dienstregeling'''=

Op 1 oktober 1863 wordt het eerste deel tussen Breda en Tilburg in gebruik genomen. De exploitatie is in handen van de kort daar voor opgerichte Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen. Vanaf 5 oktober 1863 rijden er dagelijks 3 treinen over de spoorlijn die op alle stations stoppen. In 1869 wordt de frequentie verhoogd tot vijf dagelijks stoppende treinen. In 1880 gaan er dagelijks 9 treinen rijden tussen beide steden. In 1885 vertrekken er dagelijks 10 treinen uit Breda naar Tilburg. Uit Tilburg vertrekken zelfs 13 treinen per dag. Niet alle treinen stoppen op alle stations en haltes.

Op 15 mei 1938 wordt een klokvaste dienstregeling ingevoerd op het geëlektrificeerde Middennet. Tevens gaat de snelheid van de treinen omhoog naar 120 kilometer per uur voor elektrische en dieseltreinen. Stoomtreinen gaan 100 kilometer per uur rijden. Dit betekent dat treinen minimaal een keer per twee uur rijden. Op drukkere verbindingen is een uursdienst of zelfs een halfuursdienst mogelijk. Om de vaste dienstregeling te behouden, krijgen internationale treinen geen voorrang meer boven binnenlandse treinen. Daarnaast rijden er minder stoptreinen, zodat er meer ruimte is op het spoor voor de sneltreinen. Het opheffen van het aantal stoptreinen gaat gepaard met de sluiting van stations langs de spoorlijn. In 1937 rijden per dag 15 treinen naar Breda en rijden 18 treinen naar Tilburg. 

Na de bevrijding in september 1944 van Limburg wordt de exploitatie op de spoorlijn tussen Luik en Maastricht tot aan Susteren verzorgd door het USATC. Dit zijn treinen voor de bevoorrading van het front. De spoorlijn wordt alleen in noordelijke richting bereden. Na het lossen van de trein, wordt er doorgereden naar Sittard. Vanaf hier kan er naar Heerlen worden gereden en via Valkenburg terug naar Maastricht. Een andere optie is om via Roermond naar Rheydt te gaan en via Duitsland en Heerlen terug naar Maastricht.

Op 12 maart 1945 rijdt de eerste officiële trein in het bevrijde zuiden van Nederland. Deze trein wordt getrokken door de 3852 (ex DRB 38 3553) en rijdt van Eindhoven via ‘s-Hertogenbosch naar Roosendaal. De trein bestaat onder andere uit een Stalen D<sup>IV</sup> en coupé-rijtuigen. Een week later is het mogelijk om treinen naar Vlissingen te kunnen laten rijden.

Met ingang van 14 mei 1950 rijden de treinen vanuit Amsterdam beurtelings het ene half uur naar [[Roosendaal]] en het andere half uur naar [[Eindhoven]]. In Eindhoven wordt aansluiting geboden op de treinen naar Venlo en Zuid-Limburg, waarmee een uurdienst is. 

In 1953 rijden dagelijks 36 à 37 treinen per dag tussen Breda en Tilburg.

Met ingang van de zomerdienstregeling 1955 op 22 mei 1955 worden de locomotieven van de [[2600 - Diesel locomotieven serie 2600|serie 2600]] ingezet tussen Eindhoven en Venlo met getrokken rijtuigen. Zij vervangen hierbij de dieseltreinstellen [[Mat'34 - Treinstellen materieel 1934 (DE-III)|DE3]] en [[Mat'40 - Treinstellen Materieel 1940 (DE-V)|DE5]]. Bij defecten worden de diesellocomotieven vervangen door stoomlocomotieven van de serie 3900 van het depot Venlo. De 3900'n blijven ook de D-treinen rijden, met uitzondering van de D 9 (Rheingold) van Venlo naar Eindhoven. Op 3 juni 1956 gaat de zomerdienstregeling van 1956 in. De elektrische treinen uit Amsterdam via Rotterdam naar Eindhoven gaan doorrijden naar Venlo. De treinen rijden eenmaal per uur. 


Ingaande de dienstregeling 1965/1965 op 31 mei 1964 gaat er een sneltrein rijden tussen Nijmegen en Roermond. Deze rijdt twee keer per dag in beide richtingen. Zij rijden in de ochtend en in de middag. In de ochtend wordt alleen gestopt in Tegelen, Venlo en Venray. De treinen in de avond stoppen daarnaast ook in Cuijck.





Vanaf de [[dienstregeling 1995/1996]] rijden de treinen van de serie 2500 niet meer tussen Den Haag en Keulen, maar tussen Eindhoven en Keulen.


Vanaf de [[dienstregeling 1999/2000]] rijden de treinen van de serie 2500 niet meer tussen Eindhoven en Keulen. De internationale verbinding wordt vanaf dat moment uitgevoerd door DB Regio, die de serie 8100 tussen Venlo en Mönchengladbach gaat rijden met locomotieven van de Baureihe 111 met 5 rijtuigen van het type n-wagen.


Met ingang van de [[dienstregeling 2004]] wordt spoor 2 in Breda in gebruik genomen om de tot Breda verlengde serie 5200 (Eindhoven - Breda) te kunnen laten keren. Een gebrek aan perroncapaciteit zorgde er voor dat dit spoor in dienst werd genomen. Op het perron werden een aantal banken neergezet. Om reizigers op het perron te laten komen is een buitentrap aangelegd.



In de [[dienstregeling 2007]] wordt de spreiding van de intercity's tussen Tilburg en Breda verbeterd. Zij rijden niet meer vlak achter elkaar om in Breda een snelle overstap te kunnen bieden, maar gaan om het kwartier rijden.


Met ingang van de [[dienstregeling 2017]] neemt Arriva de exploitatie over van Veolia. De basis van de dienstregeling is gelegen in Sittard. Ieder kwartier is het mogelijk om naar Heerlen of Maastricht te reizen. Dit kan zowel met de RegioSprinter van Arriva als met de intercity van NS. Vanuit Sittard wordt er ieder half uur naar Roermond gereden. 


Op 14 december 2021 maakt het ministerie van IenW bekend dat ingaande de [[dienstregeling 2027]] een doorgaande treindienst wordt aangeboden van Eindhoven naar Düsseldorf. De treinen worden gereden door vervoerder Start, een dochteronderneming van DB Regio. Start wil hiervoor multicourante treinstellen van het type Flirt 3XL gebruiken. De reistijd zal met een kwartier worden bekort ten opzichte van de situatie met overstap in Venlo. Door deze nieuwe trein zal er eens per uur een intercity van de NS komen te vervallen. Begin februari 2022 wordt bekend dat Start op de licentie van [[Arriva]] zal gaan rijden tussen Eindhoven en Venlo en hiervoor ook personeel levert.


='''Ongevallen'''=



* Op 30 mei 1942 explodeert een Duitse munitietrein nabij het station van Gilze-Rijen. Twee wagons zijn beladen met vliegtuigbommen en een derde met boordmunitie. De wagons zijn compleet verwoest. Door de explosie raken 8 woonhuizen beschadigd in de omgeving. Er raken 25 personen gewond en het treinverkeer is tot 194 gestremd.


{| class="toccolours" style="font-size:85%; margin-top:1em; margin-bottom:-0.5em; border: 1px solid #aaa; padding: 5px; clear: both; width:100%;"
|
<big><big>'''Bronnen, Referenties en/of Voetnoten'''</big></big>
* '''Gilze-Rijen (1) Het centraalst gelegen station van Noord Brabant''' - {{Sc|J. Reijnders}} - ''Maandblad: Railmagazine, 43e jaargang - november 2021 nummer 389 Blz: 50-56'' Uitgave: Uquilair ISSN: 0926-3489
* '''Regionale spoorwegen in Nederland <small>deel 5: Limburg</small>''' - {{Sc|G. Nieuwenhuis en A. Egelie}} - ''Maandblad: Op de Rails, 91e jaargang - 1-2023 Blz: 22-27 ''Uitgave: NVBS ISSN: 0030-3321
* '''De elektrificatie van het Middennet''' - {{Sc|P.W. van der Vlist}} - ''Maandblad: Op de Rails, 91e jaargang - mei 2023 Blz: 248-255 ''Uitgave: NVBS ISSN: 0030-3321
* '''De modernisering van de Maaslijn''' - {{Sc|H. Westerink}} - ''Maandblad: Op de Rails, 93e jaargang - april 2025 Blz: 158-165 ''Uitgave: NVBS ISSN: 0030-3321
----
<references></references>
|}


{{Navigatie Staatslijn E (Breda - Maastricht)}}

[[Categorie: Spoorlijnen]]