OmBC 1901 - 1910

Uit Somda RailWiki
Naar navigatie springenNaar zoeken springen

Vanwege de hoge exploitatiekosten en de geringe opbrengsten die daar tegenover stonden, werden vanaf 1923 ontbrandingsmotorrijtuigen besteld en in dienst gesteld.

Geschiedenis

In 1923 vond de indienststelling plaats van de omBC 1901 - 1903, gevolgd door de omBC 1904 - 1910 in 1929.


Technische gegevens

omBC 1901 - 1903

De motorrijtuigen hebben een lengte van 17,57 meter, de hoogte is 4,02 meter en zijn 2,78 meter breed. De motorrijtuigen hebben een gewicht van 34 ton. De motorrijtuigen zijn elk voorzien van benzinemotoren van NAG. Zij leveren per stuk een vermogen van 55 kW (75 pk) met 950 omwentelingen per minuut. In totaal heeft een motorrijtuig de beschikking over kW ( pk). De motoren drijven via een mechanische verbinding de dichtsbijzijnde as aan in het draaistel. De rijtuigen zijn ontworpen voor een snelheid van 75 kilometer per uur. Het rijtuig bschikt over 25 zitplaatsen tweede klas en in derde klasse 40. Daarnaast waren er nog 20 staanplaatsen. Deze kan liter lucht per minuut leveren. Deze lucht wordt gebruikt voor de Westinghouse luchtdrukrem en diverse elektro-pneumatische apparatuur. Voor het leveren van stroom voor de stuurstroom en verlichting, is onder het rijtuig een omvormer opgenomen van , type. De omvormer levert een vermogen van kW.

omBC 1904 - 1910

De motorrijtuigen hebben een lengte van 19,595 meter, de hoogte is 4,04 meter en zijn 2,78 meter breed. De motorrijtuigen hebben een gewicht van 48 ton. De motorrijtuigen zijn elk voorzien van 2 benzinemotoren van DWK. Zij leveren per stuk een vermogen van 92 kW (125 pk) met omwentelingen per minuut. In totaal heeft een motorrijtuig de beschikking over 184 kW (250 pk). De motoren drijven via een mechanische verbinding de dichtsbijzijnde as aan in het draaistel. De rijtuigen zijn ontworpen voor een snelheid van 80 kilometer per uur. Het rijtuig bschikt over 16 zitplaatsen tweede klas en 49 zitplaatsen derde klas. Onder de motorrijtuigen is een compressor opgenomen. Deze kan liter lucht per minuut leveren. Deze lucht wordt gebruikt voor de luchtdrukrem en diverse elektro-pneumatische apparatuur. Voor het leveren van stroom voor de stuurstroom en verlichting, is onder het rijtuig een omvormer opgenomen van , type. De omvormer levert een vermogen van kW.


Uitvoering

De rijtuigen zijn opgetrokken uit een geklonken stalen geraamte. Het geraamte is voorzien van opgeklonken paneelplaten en stalen dak togen. Voor de stijfheid is het onderstel voorzien van een vloer. Het onderstel vormde een aparte constructie ten opzichte van de bak opbouw. Het dak is van hout. De motorrijtuigen zijn aan beide zijden voorzien van een cabine met stuurstand. Aan de buitenzijde zijn de motorrijtuigen bij de cabine voorzien van radiatoren. De vloer werd afgedekt met , waar bovenop was gelegd, terwijl de onderzijde werd voorzien van geluiddempende . Aan de buitenzijde is het mogelijk door middel van koersborden aan de buitenzijde onder de ramen de bestemming en route aan te geven. Naast de deuren zijn bordjes geplaatst om de reizigers te wijzen waar zij mogen in- of uitstappen. De dubbele klapdeuren waren geplaatst boven de draaistellen. Tussen de deuren en het front, is een raam geplaatst. De bestuurder kan hierdoor naar de zijkant kijken. De bufferbalken zijn voorzien van normaal stoot- en trekwerk. Op de bufferbalk zijn ook de stuurstroomkabels aangebracht, zodat alle rijtuigen aan elkaar gekoppeld kunnen worden en de commando’s vanaf de voorste cabine kan worden doorgegeven naar achterop lopende motorrijtuigen.

De eerste series motordraaistellen zijn van het type De draaistellen waren geklonken en van het zwanenhals type. Zij hebben een gewicht van 5,6 ton. Verder was er per looprijtuig 1 draaistel voorzien van een asgenerator voor het opwekken van de benodigde spanning in het rijtuig voor de verlichting etc. Voor de beremming zijn de rijtuigen voorzien van een éénleidingrem met Knorr remkraan. Tevens is op een balkon een handrem aanwezig.

De besturing geschiedde elektro-pneumatisch door middel van een volgordewals.

De rijtuigen waren zijn voorzien van open afdelingen in het interieur. Deze werden gescheiden door middel van tussenschotten met schuifdeuren. In het interieur is gebruik gemaakt van djatihout voor de zichtbare, blanke panelen. Het paneelwerk is bekleed. Voor de verlichting wordt gebruik gemaakt van gloeilampen. Deze worden afgeschermd met lichtschermen. De rijtuigen zijn voorzien van verwarmingselementen die onder de banken zijn geplaatst. Deze zijn aangesloten op de leiding. In de derde klasse zijn houten banken te vinden, in de opstelling 3 + 2 in de breedterichting. In de tweede klas zijn de banken bekleed met groen pluche, in de opstelling 2 + 2 in de breedterichting.

De rijtuigen die in 1923 zijn geleverd, zijn in het olijfgroen/crème afgeleverd. De rijtuigen hebben zwarte opschriften tussen de ramen zwarte klasseborden met witte cijfers. Onder twee ramen is het rijtuig voorzien van een klasse aanduiding. De rijtuigen die in 1929 zijn afgeleverd, zijn in het donkergroen afgeleverd, omdat de lichte kleur nogal snel vervuilde. De olijfgroen/crèmekleurige rijtuigen zijn na 1928 ook donkergroen geschilderd. De donkergroene rijtuigen zijn voorzien van witte opschriften tussen de ramen en zwarte klasseborden met witte cijfers. De klasseborden zijn bij alle rijtuigen onder de ramen aangebracht.


Inzet

De drie motorrijtuigen worden na hun aflevering ingezet tussen Zwolle en Kampen. Hier blijven zij rijden tot eind 1933. In januari 1934 verhuizen de motorrijtuigen naar het noorden en komen in het depot van Delfzijl terecht. Zij rijden vanuit Delfzijl naar Zuidbroek en op de Woldjerspoorweg. Op 1 december 1934 wordt het traject tussen Weiwerd en Zuidbroek uit exploitatie genomen. Hierdoor vervalt een van de diensten van de rijtuigen omBC 1901 - 1903.

De winterdienstregeling 1950 is de laatste dienstregeling dat de motorrijtuigen worden ingezet naar Kampen.


Onderhoud

De drie motorrijtuigen omBC 1901 - 1903 komen na hun aflevering in Zwolle in onderhoud. In 1934 verhuizen zijn naar het depot van Delfzijl.


Revisie

Bijzondere uitvoeringen

Wijzigingen

  • In 1927 worden de zwanehals-draaistellen vervangen door draaistellen van het type Gibbins. Deze draaistellen zijn een ton lichter dan de oude draaistellen en hebben geen normaal frame en ook geen schenen. Deze draaistellen zijn gelijk aan de draaistellen die geplaatst zijn onder de rijtuigen OmC 1921 - 1930.
  • In de jaren '30 werd de gebruikte benzinemotor vervangen door een dieselmotor.


Schadegevallen

Vernummeringen

Afvoer

De laatste motorrijtuigen worden na de winterdienstregeling 1950 afgevoerd. De officiële afvoer vindt plaats in juli 1951.


Gevolgen van de Tweede Wereldoorlog

Bij de inval van het Duitse leger op 10 mei 1940 werd opdracht gegeven om het depot voor de motorrijtuigen in Zwolle Rangeerstation met de daarin vanwege motorrijtuigen in brand te steken. Bij deze brand gaat het depot in vlammen op, evenals de motorrijtuigen omBC 1901, omBC 1902, omBC 1906, omBC 1907, omBC 1908, omBC 1909 en omBC 1910. Daarnaast gaan er vier motorrijtuigen uit de serie omC 1920 verloren. Alleen motorrijtuig omBC 1905 overleefde de brand. Het rijtuig werd in de eerste dagen gebruikt om de dienst naar Kampen uit te blijven voeren, echter tot halte Veerallee. De brug over de Willemsvaart was versperd, doordat stoomlocomotief 3608 in de opengedraaide brug was gereden. De rijtuigen omBC 1903 en omBC 1904 waren op dat moment in Haarlem en overleefden ook deze brand.


Bombardementen


Afvoer naar het oosten


Museummaterieel

Van deze serie motorrijtuigen is geen enkel exemplaar bewaard gebleven.


Afleverdata

Nummer Afleverdatum In dienst In revisie Uit revisie In revisie Uit revisie In revisie Uit revisie In revisie Uit revisie In revisie Uit revisie In revisie Uit revisie In revisie Uit revisie In revisie Uit revisie In revisie Uit revisie In revisie Uit revisie Ter zijde Sloop(rit)
1901 24 september 1923 november 1923 5 september 1924 3 januari 1925 15 april 1925 16 juni 1925 26 november 1926 17 februari 1927 30 april 1928 6 juli 1928 18 juli 1929 30 augustus 1929 10 januari 1931 2 maart 1931 21 oktober 1932 24 december 1932 25 maart 1935 18 april 1935 27 februari 1939 28 juli 1939 n.v.t. n.v.t. 26 juni 1940
1902 2 november 1923 november 1923 17 januari 1925 27 februari 1925 30 oktober 1925 23 januari 1926 10 juli 1926 18 september 1926 7 maart 1928 11 mei 1928 21 mei 1929 17 juli 1929 20 november 1930 4 januari 1931 7 april 1931 30 juni 1931 24 mei 1934 27 juli 1934 17 september 1936 16 oktober 1936 n.v.t. n.v.t. 26 juni 1940
1903 1 maart 1924 maart 1924 8 juli 1925 21 september 1925 8 september 1926 10 november 1926 17 juli 1928 28 augustus 1928 17 september 1929 23 oktober 1929 n.v.t. n.v.t. 30 juni 1931 16 september 1931 18 april 1933 3 juni 1933 n.v.t. n.v.t. 15 april 1936 19 mei 1936 24 augustus 1939 8 april 1942 20 juli 1951
Nummer Afleverdatum In dienst In revisie Uit revisie In revisie Uit revisie In revisie Uit revisie In revisie Uit revisie In revisie Uit revisie In revisie Uit revisie In revisie Uit revisie In revisie Uit revisie Ter zijde Sloop(rit)
1904 15 juni 1929 20 juli 1951
1905 15 juni 1929 20 juli 1951 1969
1906 22 juni 1929 26 juni 1940
1907 25 juni 1929 26 juni 1940
1908 29 juni 1929 26 juni 1940
1909 5 juli 1929 26 juni 1940
1910 2 augustus 1929 26 juni 1940