Bad Nieuweschans

Uit Somda RailWiki
Naar navigatie springenNaar zoeken springen

Bad Nieuweschans is de naam van het station in het oosten van de provincie Groningen. De verkorting is Nsch.

Geschiedenis

Met aanleg van de spoorlijn tussen Harlingen en Nieuweschans in 1868, krijgt de laatst genoemde plaats een station.

In 1874 wordt besloten om het station te vergroten vanwege het doortrekken van de spoorlijn naar Oldenburg. Er werden extra sporen aangelegd. Om de locomotieven van de Grossherzogliche Oldenburgische Eisenbahn (GOE) te kunnen overnachten in Nieuweschans, krijgen zij de beschikking over de locomotiefloods van de SS. Zij krijgen een nieuwe, polygonale loods. Ook werd bepaald dat Nieuweschans een gezamenlijk station werd van de SS en GOE. Hiermee komt er van beide maatschappijen spoorwegpersoneel op het station te werken. Het station krijgt ook twee stationschefs. Met de opening van de spoorlijn naar Leer op 26 november 1876 werd het station aangewezen als hoofdstation. Op 30 oktober 1942 komt er een einde aan de dubbele stationsbezetting door Nederland en Duitsland. De Duitse spoorwegbeambten worden overgeplaatst, zodat de Nederlanders in hun geheel verantwoordelijk zijn voor de dienstuitvoering. In april 1945 wordt het emplacement door Duitse militairen vernield. Een week lang was Nieuweschans het toneel van gevechten, alvorens bevrijdt te worden.

Op 8 april 1989 wordt de klassieke beveiliging vervangend door lichtseinen. Vanaf dat moment is er geen personeel meer nodig op het station van Nieuweschans.


Eerste station

Op 1 november 1868 geopend.

In 1966 worden de faciliteiten voor de douane verplaatst naar Winschoten. Hiermee komt het station grotendeels leeg te staan. Uiteindelijk is het station in 1973 gesloopt.


Tweede station

Ter vervanging van het oude station wordt in 1973 begonnen met de bouw van een nieuw station. Dit vierkante, eenvoudige gebouw is vooraf gebouwd. Het gebouwtje bevat een kantoorruimte voor het personeel, wachtkamer, toiletten, loketten, visitatiezaal en een ruimte om te overnachten voor het personeel. In november 1973 wordt dit gebouw in gebruik genomen.

In 1977 wordt besloten om het emplacement te saneren. Het station wordt een halte aan een enkelsporige lijn. Als station wordt er een prefab gebouw neergezet. Na het vervangen van de klassieke beveiliging door lichtseinen is er geen personeel meer nodig op het station en wordt het gebouw gesloopt. Op het perron bleef alleen abri over. Bij de renovatie in 2000 komt er een tweede spoor met een zijperron te liggen.


Laad- en losplaats

Locomotiefdepot

In 191 wordt de draaischijf vergroot, omdat de GOE grotere locomotieven inzet voor doorgaande treinen. In 1926 wordt op kosten van de Deutsche Reichsbahn nog eens een grotere draaischijf aangelegd. Deze komt aan de zuidzijde van de spoorlijn. De draaischijf heeft een diameter van 23 meter.


In het depot zijn tussen 1866 en 1955 de volgende series stoomlocomotieven in het depot gehuisvest:

  • 1300


Spoorlijnen

Het station is gelegen aan staatslijn B (Harlingen Haven - Nieuweschans).


Dienstregeling

Op 1 november 1868 wordt het station geopend en gaan er treinen rijden tussen Groningen en Nieuweschans.

Vanaf 26 november 1876 rijden er drie treinparen tussen Nieuweschans en Leer. In Nieuweschans wordt aansluiting geboden op de treinen naar en van Groningen. Het vervoer van reizigers en goederen tussen Bremen en Nederland viel echter tegen. Mogelijk lag dit in het feit dat er steeds overgestapt moest worden in Nieuweschans. Eind 1883 werd door de Oldenburgse en Pruisische spoorwegen een plan ingediend voor een sneltrein tussen Amsterdam via Zwolle en Groningen naar Bremen met ingang van de zomerdienst 1884. Er kon echter geen overeenstemming worden bereikt, zodat de spoorlijn tussen Groningen en Leer een lokale spoorlijn bleef met de overstap in Nieuweschans. Dit duurde tot 1914. In 1888 werd het aantal treinparen tussen Nieuweschans en Oldenburg verhoogd tot vijf, waarvan er twee ook goederenwagons meenamen. In 1892 gaat er op iedere woensdagavond in de late avond een trein rijden in beide richtingen. In 1896 rijdt een van de vijf treinen slechts van/tot Leer. Tussen juli en september 1903 rijdt er een sneltreinpaar tussen Nieuweschans en Oldenburg. In 1913 rijdt dit zesde treinpaar als stoptrein. Sinds 1909 wordt er gesproken over doorgaande treinen tussen Groningen en Leer. Vanaf 17 juni 1914 gaan deze treinen rijden. Deze treinen rijden met een bagagerijtuig van de GOE en twee rijtuigen van de SS. In Nederland stopt deze trein alleen in Nieuweschans. Deze trein reed slechts anderhalve maand, omdat vanaf 1 augustus 1914 al het grensoverschrijdende verkeer werd stilgelegd als gevolg van de Eerste Wereldoorlog. Vanaf de zomerdienst 1917 rijdt er slechts een treinpaar tussen Weener en Nieuweschans. In 1938 rijden er 10 stoptreinen per dag tussen Nieuweschans en Ihrhove. In het weekend is dat een stoptrein minder. In de zomer van 1943 rijden er zes treinen van Ihrhove naar Nieuweschans en gaan er vijf terug naar Ihrhove. Op zondag is dit een trein minder. Een jaar later zijn er per richting drie treinen bijgekomen.


In de jaren '80 wordt gesproken over het staken van de treindienst tussen Nieuweschans en Leer. Er wordt te weinig gebruik gemaakt door reizigers en daarnaast is de lage maximumsnelheid van 60 kilometer per uur te laag om concurrerend te zijn met andere vervoerstromen. Door de provincie Groningen wilde hier echter niet aan meewerken. Zo zijn vanaf 1985 de getrokken treinen van de DB vervangen door treinstellen van de Baureihe 624. Tevens wijzigde het eindpunt van de trein in Oldenburg in plaats van Bremen. Vanaf 1991 is het eindpunt Leer van de stoptrein in plaats van Oldenburg. Er blijven slechts drie treinen per dag rijden. Op zon- en feestdagen zijn het er maar 2. In 1992 verschijnt er een rapport in opdracht van de provincie Groningen om de treindienst te verbeteren. In dit rapport staat de wens om de frequentie te verhogen tot 2 keer per uur en een hogere snelheid. Om een hogere snelheid te realiseren moet het baanvak worden opgeknapt, wat ongeveer 35 miljoen gulden zou kosten. In Nieuweschans zou tegelijkertijd een passeerspoor worden aangelegd. Zonder verbetering zou het baanvak in 1996 worden gesloten. Vanwege de privatisering in Duitsland die in 1997 begon, wilde de DB niet meer betalen voor het beheer en onderhoud van de spoorlijn. De spoorlijn sluiten was voor de DB de enige optie. Na tussenkomst van de provincie Groningen herzag de DB in juni 1998 zijn besluit om de spoorlijn te sluiten. De deelstaat Niedersachsen gaat het beheer en onderhoud van de spoorlijn betalen. Voor de exploitatie werd gedacht om NoordNed dit te laten uitvoeren, maar uiteindelijk deed de DB dit. Er ontstond in Nieuweschans wel een overstap omdat NoordNed niet toegelaten was in Duitsland en de DB niet meer in Nederland. Met ingang van de dienstregeling 2000/2001 op 28 mei 2000 wordt het treinverkeer gestaakt. Er zal tot oktober 2000 worden gewerkt aan de renovatie van het spoor. In Nieuweschans wordt een tweede spoor aangelegd. In november 2000 zijn alle werkzaamheden op het Nederlandse deel afgerond. Op dat moment had de DB nog geen aannemer gevonden die voor het geraamde bedrag het werk wilde uitvoeren. De werkzaamheden in Duitsland begonnen daarom pas in maart 2001. In december 2001 zijn de werkzaamheden op het Duitse deel afgerond. De exploitatie van de spoorlijn zou door DB Regiobahn West-Niedersachsen uitgevoerd gaan worden. Zij wilden echter niet meer dan drie treinen per dag laten rijden. Daarnaast kon er geen overeenstemming worden bereikt over doorgaande treinen. Uiteindelijk kwam in april 2002 de exploitatie in handen van NoordNed. Het DH-materieel was echter niet toegelaten op het traject tussen Nieuweschans en Ihrhove. De treindienst wordt daarom geknipt in Nieuweschans. Er moet dan overgestapt worden op treinstellen van de Baureihe 624. Bij de renovatie was hier echter geen rekening mee gehouden, omdat men er van uitging dat Nieuweschans een kruisingsstation zou worden. Er waren namelijk twee zijperrons aanwezig in plaats van een middenperron. Hiermee moest een langer stuk gewandeld worden om over te stappen. Per 1 juni 2002 zou de dienst hervat worden, maar omdat er een schip afgeleverd werd door de Meyerwerf in Papenburg, waarvoor de Friesenbrücke gedeeltelijk moet worden gedemonteerd, is de treindienst op 16 juni 2002 hervat. Tot aan de dienstregeling 2003 rijden er drie treinen per dag. Vanaf dat moment wordt de frequentie verhoogd tot 7 treinen per dag. In het weekend rijden er 6 treinen. Met ingang van de dienstregeling 2006 gaat Arriva rijden tussen Nieuweschans en Groningen. Ook de treinen naar Leer worden door Arriva gereden. Omdat er nog geen materieel beschikbaar is dat door kan rijden, blijft de overstap in Nieuweschans gehandhaafd. De door de DB gebruikte treinstellen van de Baureihe 624 worden wel vervangen door treinstellen van de Baureihe 614. Op 8 november 2006 worden deze treinstellen vervangen door de nieuwe GTW-treinstellen. Hiermee was een doorgaande dienst een feit. In 2014 wordt er een uurdienst ingevoerd. In het weekend blijft de tweeuurdienst gehandhaafd. Medio 2015 wordt er een onderzoek gepubliceerd waarin de doortrekking naar Bremen wordt onderzocht. Er zou tot een uur rijtijdwinst te behalen zijn bij doortrekking. De kosten voor de verbeteringen zouden ongeveer 16,7 miljoen euro bedragen. De helft van de kosten zouden door Europa worden betaald en de andere helft door Nederland en Niedersachsen. Tegelijkertijd zouden in 2017 de stations van Bunde en Ihrhove worden heropend. Het aanvaren van de Friesenbrücke heeft echter roet in het eten gegooid van deze plannen. Na aanpassingen in de beveiliging kan er sinds 30 oktober 2016 weer naar Weener worden gereden.


Stoppende treinen

In de huidige dienstregeling (2018) stoppen de volgende treinseries te Bad Nieuweschans:

Treinserienummer Beginpunt Eindpunt Materieel
20100 Groningen Leer (Dld) D-GTW (Arriva)
37500 Groningen Winschoten/(Bad Nieuweschans) D-GTW (Arriva)

Passerende treinen

In de huidige dienstregeling (2018) stoppen alle treinen in Bad Nieuweschans.